تأثیر روش‌های نوین تدریس ادبیات فارسی بر افزایش انگیزش و مشارکت فعال دانش‌آموزان

نویسندگان مقاله

چکیده

درس ادبیات فارسی از مهم‌ترین دروس نظام آموزشی است که علاوه بر تقویت توانایی‌های زبانی و ادبی، نقش مهمی در شکل‌گیری هویت فرهنگی، پرورش تفکر، افزایش قدرت تحلیل و توسعه مهارت‌های ارتباطی دانش‌آموزان دارد. با این حال، استفاده مداوم از روش‌های سنتی تدریس، تأکید بیش از حد بر انتقال یک‌سویه مطالب و محدود بودن فرصت مشارکت دانش‌آموزان می‌تواند موجب کاهش انگیزش تحصیلی و مشارکت فعال آنان در فرایند یادگیری شود. ازاین‌رو، بهره‌گیری از روش‌های نوین تدریس، از جمله یادگیری مشارکتی، تدریس مبتنی بر مسئله، یادگیری اکتشافی، استفاده هدفمند از فناوری‌های آموزشی، کلاس معکوس و فعالیت‌های تعاملی، می‌تواند زمینه مناسبی برای افزایش علاقه و مشارکت دانش‌آموزان در درس ادبیات فارسی فراهم کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر روش‌های نوین تدریس ادبیات فارسی بر افزایش انگیزش و مشارکت فعال دانش‌آموزان انجام شده است. این مطالعه با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و با تکیه بر مبانی نظری و یافته‌های پژوهش‌های پیشین، رابطه میان شیوه تدریس معلم، انگیزش یادگیری و مشارکت فعال دانش‌آموزان را بررسی می‌کند. یافته‌های مورد انتظار نشان می‌دهد که روش‌های تدریس نوین، با ایجاد محیطی تعاملی، دانش‌آموزمحور و معنادار، می‌توانند زمینه افزایش علاقه به ادبیات فارسی، احساس خودکارآمدی، تعامل با همکلاسی‌ها، مشارکت در فعالیت‌های کلاسی و مسئولیت‌پذیری در فرایند یادگیری را فراهم سازند. بر این اساس، بازنگری در شیوه‌های آموزش ادبیات فارسی و حرکت از الگوی انتقال دانش به سمت الگوی یادگیری فعال، یکی از الزامات ارتقای کیفیت آموزش این درس محسوب می‌شود. واژگان کلیدی: روش‌های نوین تدریس، ادبیات فارسی، انگیزش تحصیلی، مشارکت فعال، یادگیری دانش‌آموزمحور، فناوری آموزشی.