تاریخ انتشار: 1405
محل انتشار: مجله یافته های پیشروان علوم تربیتی و آموزشی
دوره 3، شماره 4
بازدید: 34
زبان: فارسی
هویتیابی یکی از مهمترین فرایندهای رشد انسان است که طی آن فرد به تدریج تصویری نسبتاً منسجم از خود، تواناییها، ارزشها، تعلقات و جایگاه خویش در جامعه شکل میدهد. اگرچه هویت در ابعاد فردی و روانشناختی ریشه دارد، بخش قابل توجهی از آن در بستر روابط اجتماعی و تعامل فرد با دیگران ساخته و بازسازی میشود. مدرسه به عنوان یکی از مهمترین محیطهای اجتماعی زندگی دانشآموز، تنها مکانی برای انتقال دانش و مهارتهای آموزشی نیست، بلکه فضایی است که دانشآموز در آن خود را در ارتباط با معلم، همکلاسیها، گروههای اجتماعی، قوانین و فرهنگ مدرسه تجربه میکند. بر همین اساس، مقاله حاضر با هدف تبیین نقش تعاملات اجتماعی مدرسه در شکلگیری هویت دانشآموزان تدوین شده است. روش پژوهش حاضر توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر مطالعه منابع و ادبیات نظری مرتبط با هویت، هویت اجتماعی، رشد روانی ـ اجتماعی و تعاملات مدرسهای است. در این مقاله از نظریه رشد روانی ـ اجتماعی اریکسون، نظریه هویت اجتماعی تاجفل و ترنر، نظریه کنش متقابل نمادین و نظریه یادگیری اجتماعی بندورا برای تحلیل نقش محیط مدرسه استفاده شده است. یافتههای تحلیلی نشان میدهد که کیفیت روابط میان معلم و دانشآموز، روابط همسالان، احساس تعلق به مدرسه، مشارکت دانشآموز در فعالیتهای جمعی، نوع بازخورد معلمان و فرهنگ حاکم بر مدرسه میتواند در شکلگیری برداشت دانشآموز از خود و دیگران مؤثر باشد. مدرسهای که در آن دانشآموز احساس امنیت، احترام، تعلق و ارزشمندی داشته باشد، فرصت بیشتری برای تجربه هویت مثبت و مشارکت اجتماعی فراهم میکند. در مقابل، طرد اجتماعی، برچسبزنی، تبعیض، مقایسه مداوم و بیتوجهی به صدای دانشآموز میتواند فرایند هویتیابی را با دشواری مواجه سازد.
محمدپور، نرجس ; صباغی، زهرا ; نقوی، رقیه ; نقوی، رقیه.(1405).مدرسه به مثابه میدان هویتیابی:بررسی نقش تعاملات اجتماعی در شکلگیری هویت دانشآموزان.مجله یافته های پیشروان علوم تربیتی و آموزشی3(4).