سیستم عددی نوآورانه ۱۷ نتی و روش محاسباتی آن برای شناسایی اثرات و حالات روانشناختی گام موسیقی

An innovative 17-note numerical system and its computational method for identifying the psychological effects and states of musical scales.

شماره مجله

دوره 2، شماره 1

تاریخ انتشار

21 شهریور 1405

زبان مقاله

فارسی

MDOI

MDOI-02-2026.0513

سال انتشار

1405

چکیده

قرن‌ها، فیلسوفان و دانشمندان ایرانی معتقد بودند که موسیقی با علومی مانند ریاضیات، چهار مزاج انسان و نجوم مرتبط است؛ متأسفانه، هیچ یک از آنها قوانین صریح یا فرمول‌های ریاضی برای اثبات ادعاهای خود ارائه نکردند. این مقاله با پرداختن به این شکاف، یک سیستم عددی ۱۷ نتی را به همراه یک روش محاسباتی که برای شناسایی اثرات روانشناختی و حالات عاطفی مرتبط با گام‌های موسیقی طراحی شده است، معرفی می‌کند. مفاهیم جدید، به ویژه «گام ذاتی» و «گام اکتسابی»، با تمایزات و کاربردهای آنها در چارچوب‌های موسیقی و عددی بررسی می‌شوند. علاوه بر این، این مطالعه از تکنیک‌های محاسباتی و اصول تحلیل عددی برای بررسی مدهای اولیه سیستم ۷ دستگاهی در موسیقی کلاسیک ایرانی استفاده می‌کند. اگرچه سیستم ۱۷ نتی شباهت‌های فواصلی با سیستم ۱۸ نتی ابجد باستانی دارد، اما در ارزش‌گذاری عددی، روش‌شناسی محاسباتی، کارایی ساختاری و رویکرد سیستماتیک به کاربرد، تفاوت‌های اساسی دارد. این یافته‌ها را می‌توان در موسیقی‌درمانی و مطالعات نظری موسیقی به عنوان روشی نوآورانه و مبتنی بر اعداد که بینش عمیق‌تری در مورد ویژگی‌های روانشناختی گام‌های موسیقی ارائه می‌دهد، به کار برد. نتایج، همبستگی معناداری را بین حالات روانشناختی ناشی از گام‌های موسیقی و ویژگی‌های مزاج ذاتی آنها نشان می‌دهد و با شناسایی صورت‌های فلکی زودیاک مرتبط با هر گام، می‌توان تأثیرات روانشناختی ملودی‌ها را بیشتر تشخیص داد. به عنوان مثال، تجزیه و تحلیل مد اصلی در دستگاه چهارگاه نشان می‌دهد که احساس هیجان با کیفیت روانشناختی گرم و خشک همسو است. علاوه بر این، رویکرد محاسباتی، چهارگاه را از نظر طالع‌بینی با برج اسد نشان داد و نشان داد که ملودی‌های آن به طور طبیعی ویژگی‌های شجاعت، شور و نشاط و شادی درخشان را برانگیخته می‌کنند.

Abstract

For centuries, Iranian philosophers and scientists believed that music was linked to disciplines such as mathematics, the four human temperaments, and astronomy; unfortunately, none of them provided explicit rules or mathematical formulas to substantiate their claims. Addressing this gap, this article introduces a 17-note numerical system alongside a computational method designed to identify the psychological effects and emotional states associated with musical scales. New concepts—specifically the "intrinsic scale" and the "acquired scale"—are examined, highlighting their distinctions and applications within musical and numerical frameworks. Furthermore, the study employs computational techniques and principles of numerical analysis to investigate the primary modes of the seven-dastgah system in classical Iranian music. Although the 17-note system shares intervallic similarities with the ancient 18-note Abjad system, it differs fundamentally in numerical valuation, computational methodology, structural efficiency, and systematic approach to application. These findings can be applied in music therapy and music theory as an innovative, number-based method that offers deeper insight into the psychological characteristics of musical scales. The results reveal a significant correlation between the psychological states evoked by musical scales and their intrinsic temperamental qualities; moreover, by identifying the zodiacal constellations associated with each scale, the psychological impact of melodies can be further discerned. For instance, an analysis of the principal mode in the *Chahargah* dastgah indicates that the sensation of excitement aligns with a "hot and dry" psychological quality. Additionally, the computational approach linked *Chahargah* to the astrological sign of Leo, demonstrating that its melodies naturally evoke qualities of courage, vitality, and radiant joy.