بررسی تأثیر آموزش نقاشی مبتنی بر رویکرد خلاقیت (STEAM) بر هوش هیجانی و مهارت‌های حل مسئله دانش‌آموزان دوره ابتدایی: یک مطالعه تطبیقی

نویسندگان مقاله

چکیده

هنر نقاشی به عنوان یکی از ابزارهای قدرتمند بیان احساسات و پرورش خلاقیت، نقش بسزایی در رشد روانی و شناختی دانش‌آموزان دارد. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر آموزش نقاشی مبتنی بر رویکرد خلاقیت (STEAM) بر هوش هیجانی و مهارت‌های حل مسئله دانش‌آموزان دوره ابتدایی، با روش شبه‌آزمایشی و رویکرد تطبیقی انجام شد. مسئله اصلی پژوهش آن است که در نظام آموزشی ایران، درس نقاشی غالباً به عنوان یک درس حاشیه‌ای و کم‌اهمیت تلقی می‌شود و آموزش آن بیشتر بر مهارت‌های فنی و کپی‌برداری متمرکز است، تا بر پرورش خلاقیت و هوش هیجانی. داده‌های پژوهش از طریق مرور سیستماتیک اسناد، بررسی پیشینه پژوهش و مقایسه تطبیقی رویکردهای آموزشی هنر در ایران و کشورهای پیشرو (مانند فنلاند و ژاپن) گردآوری و تحلیل شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که آموزش نقاشی به شیوه خلاقانه و مبتنی بر رویکرد STEAM (تلفیق هنر با علوم، فناوری، مهندسی و ریاضی) می‌تواند به طور معناداری هوش هیجانی، خودبیانگری و مهارت‌های حل مسئله دانش‌آموزان را افزایش دهد (رابینسون، ۲۰۱۷). مطالعات تطبیقی نیز حاکی از آن است که در کشورهای پیشرو، آموزش هنر نه به عنوان یک درس جداگانه، بلکه به عنوان یک روش تدریس در تمام دروس مورد استفاده قرار می‌گیرد (سالبرگ، ۲۰۲۰). نتیجه‌گیری می‌شود که بازنگری در برنامه درسی نقاشی مدارس ابتدایی ایران و حرکت به سمت رویکردهای خلاقیت‌محور، راهبردی مؤثر برای پرورش نسلی خلاق و توانمند است. واژگان كليدي: آموزش نقاشی، خلاقیت، هوش هیجانی، مهارت‌های حل مسئله، رویکرد STEAM، مطالعات تطبیقی.