تاریخ ارسال: 1405
همایش: اولین کنفرانس بین المللی علمی پژوهشی در علوم پایه، انسانی، تجربی،آموزش و پرورش، تربیت بدنی، مدارس دولتی، فنی و حرفه‌ای، کاردانش و غیرانتفاعی در عصر نوین
نوع مقاله: مقاله کامل
نوع ارائه: ارائه شفاهی
بازدید: 0
پیوند خودشناسی عرفانی و کمال اخلاقی، یکی از عمیق‌ترین گره‌گاه‌های اندیشه اخلاقی و عرفانی در سنت اسلامی است و دو اثر شاخص آن، یعنی اخلاق ناصری خواجه نصیرالدین طوسی و مثنوی معنوی جلال‌الدین محمد مولوی، هر یک از منظری متفاوت به این پیوند پرداخته‌اند. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و با تکیه بر داده‌های کتابخانه‌ای، کوشیده است تا نسبت میان خودشناسی و کمال اخلاقی را در این دو متن بازخوانی کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که خواجه نصیر در اخلاق ناصری، خودشناسی را مقدمه‌ای عقلی برای شناخت قوای نفس و تنظیم آنها بر اساس اعتدال می‌داند و کمال اخلاقی را در سعادت حاصل از به فعلیت رسیدن قوه نظری و عملی می‌جوید، اما در نهایت از اعتدال ارسطویی فراتر می‌رود و مراتبی طولی از سعادت را ترسیم می‌کند که غایت آن، فنا و استغراق در ذات حق است. در مقابل، مولوی در مثنوی معنوی، خودشناسی را نه صرفاً یک مقدمه نظری، بلکه مسیری وجودی و شهودی می‌شمارد که طی آن سالک باید از خود مجازی بگذرد و به خود حقیقی برسد و کمال اخلاقی را در فنا و نیستی ارادی و رهایی از خودبینی تحقق می‌بیند. نتیجه آنکه هر دو اندیشمند در نقطه پایانی به هم می‌رسند: کمال اخلاقی نه امری صرفاً انسانی و درون‌جهانی، بلکه گذر از خود و رسیدن به مقام فناست، با این تفاوت که مسیر خواجه نصیر عقلانی و مرحله‌مند و مسیر مولوی عاشقانه و شهودی است. واژگان کلیدی: خودشناسی عرفانی، کمال اخلاقی، اخلاق ناصری، مثنوی معنوی، فنا.
صنیعی تهرانی، محمود.(1405).پیوند خودشناسی عرفانی و کمال اخلاقی در آموزه های اخلاق ناصری و مثنوی معنوی.اولین کنفرانس بین المللی علمی پژوهشی در علوم پایه، انسانی، تجربی،آموزش و پرورش، تربیت بدنی، مدارس دولتی، فنی و حرفه‌ای، کاردانش و غیرانتفاعی در عصر نوین.