اثربخشی طرحواره‌درمانی بر کاهش علائم اضطراب جدایی و بهبود تنظیم هیجان در کودکان دبستانی دارای طلاق والدین

اثربخشی طرحواره‌درمانی بر کاهش علائم اضطراب جدایی و بهبود تنظیم هیجان در کودکان دبستانی دارای طلاق والدین

دانلود مقاله

دانلود PDF مقاله

PDF · 546.6 KB

تاریخ انتشار: 1405

محل انتشار: مجله یافته های پیشروان علوم تربیتی و آموزشی

دوره 3، شماره 2

بازدید: 19

زبان: فارسی

اثربخشی طرحواره‌درمانی بر کاهش علائم اضطراب جدایی و بهبود تنظیم هیجان در کودکان دبستانی دارای طلاق والدین

نویسندگان مقاله

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی طرحواره‌درمانی بر کاهش علائم اضطراب جدایی و بهبود تنظیم هیجان در کودکان دبستانی دارای طلاق والدین انجام شده است. طلاق والدین یکی از آسیب‌زاترین رویدادهای زندگی کودکان محسوب می‌شود که پیامدهای روان‌شناختی گسترده‌ای از جمله اضطراب جدایی و دشواری در تنظیم هیجان را به همراه دارد. این پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل و دوره پیگیری دوماهه بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی کودکان دبستانی دارای طلاق والدین در شهر اصفهان در سال تحصیلی ۱۴۰5-۱۴۰4 بود که از میان آنها ۳۰ کودک به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) گمارده شدند. گروه آزمایش به مدت ۱۲ جلسه ۹۰ دقیقه‌ای تحت مداخله طرحواره‌درمانی گروهی مبتنی بر پروتکل یانگ قرار گرفتند و گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکردند. برای جمع‌آوری داده‌ها از مقیاس اضطراب جدایی کودکان (ماهان و همکاران، ۱۳۹۳) و پرسشنامه تنظیم هیجان کودکان (شیلدز و سیکتی، ۱۹۹۷) در سه مرحله پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری استفاده شد. داده‌ها با استفاده از روش تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته‌های پژوهش نشان داد که طرحواره‌درمانی به‌طور معناداری باعث کاهش علائم اضطراب جدایی و بهبود تنظیم هیجان در کودکان گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل شده است و این نتایج در مرحله پیگیری نیز تداوم یافته است. بر اساس یافته‌های این پژوهش، می‌توان نتیجه گرفت که طرحواره‌درمانی گروهی به‌عنوان یک رویکرد درمانی مؤثر می‌تواند در کاهش پیامدهای روان‌شناختی طلاق در کودکان دبستانی مورد استفاده قرار گیرد و به درمانگران حوزه کودک و نوجوان توصیه می‌شود که از این رویکرد برای بهبود مشکلات هیجانی و اضطرابی کودکان دارای طلاق والدین بهره‌گیرند.

Abstract

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی طرحواره‌درمانی بر کاهش علائم اضطراب جدایی و بهبود تنظیم هیجان در کودکان دبستانی دارای طلاق والدین انجام شده است. طلاق والدین یکی از آسیب‌زاترین رویدادهای زندگی کودکان محسوب می‌شود که پیامدهای روان‌شناختی گسترده‌ای از جمله اضطراب جدایی و دشواری در تنظیم هیجان را به همراه دارد. این پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل و دوره پیگیری دوماهه بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی کودکان دبستانی دارای طلاق والدین در شهر اصفهان در سال تحصیلی ۱۴۰5-۱۴۰4 بود که از میان آنها ۳۰ کودک به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) گمارده شدند. گروه آزمایش به مدت ۱۲ جلسه ۹۰ دقیقه‌ای تحت مداخله طرحواره‌درمانی گروهی مبتنی بر پروتکل یانگ قرار گرفتند و گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکردند. برای جمع‌آوری داده‌ها از مقیاس اضطراب جدایی کودکان (ماهان و همکاران، ۱۳۹۳) و پرسشنامه تنظیم هیجان کودکان (شیلدز و سیکتی، ۱۹۹۷) در سه مرحله پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری استفاده شد. داده‌ها با استفاده از روش تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته‌های پژوهش نشان داد که طرحواره‌درمانی به‌طور معناداری باعث کاهش علائم اضطراب جدایی و بهبود تنظیم هیجان در کودکان گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل شده است و این نتایج در مرحله پیگیری نیز تداوم یافته است. بر اساس یافته‌های این پژوهش، می‌توان نتیجه گرفت که طرحواره‌درمانی گروهی به‌عنوان یک رویکرد درمانی مؤثر می‌تواند در کاهش پیامدهای روان‌شناختی طلاق در کودکان دبستانی مورد استفاده قرار گیرد و به درمانگران حوزه کودک و نوجوان توصیه می‌شود که از این رویکرد برای بهبود مشکلات هیجانی و اضطرابی کودکان دارای طلاق والدین بهره‌گیرند.

کلیدواژه‌ها

طرحواره‌درمانی، اضطراب جدایی، تنظیم هیجان، کودکان دبستانی، طلاق والدین.
طرحواره‌درمانی، اضطراب جدایی، تنظیم هیجان، کودکان دبستانی، طلاق والدین.

اطلاعات و ابزارهای مقاله

لینک ثابت:
https://minare.ir/articles/journal/MDOI-02-2026.0081
تاریخ نمایه‌سازی: 13 تیر 1405

استناد به این مقاله

صنیعی تهرانی، محمود.(1405).اثربخشی طرحواره‌درمانی بر کاهش علائم اضطراب جدایی و بهبود تنظیم هیجان در کودکان دبستانی دارای طلاق والدین.مجله یافته های پیشروان علوم تربیتی و آموزشی3(2).