نقش معلم در مدیریت تفاوت های فردی و آموزش متناسب با سبک های یادگیری دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش معلم در مدیریت تفاوت های فردی و ارائه آموزش متناسب با سبک های یادگیری دانش آموزان دوره متوسطه اول انجام شده است. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش گردآوری داده ها، توصیفی از نوع پیمایشی با رویکردی آمیخته (کیفی-کمی) میباشد. جامعه آماری در بخش کمی شامل کلیه معلمان و دانش آموزان دوره متوسطه اول شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، تعداد ۳۸۴ دانش آموز و ۱۵۰ معلم به عنوان نمونه انتخاب شدند. در بخش کیفی نیز با ۲۵ نفر از معلمان با تجربه، متخصصان علوم تربیتی و روانشناسی تربیتی مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق انجام گرفت. برای گرداوری داده های کمی از سه پرسشنامه استاندارد شامل پرسشنامه سبک های یادگیری کلب (۱۹۸۴)، پرسش نامه تفاوت های فردی واتسون و همکاران (۲۰۰۴) و پرسشنامه عملکرد معلم در مدیریت تفاوت ها (محقق ساخته) استفاده گردید. روایی و پایایی ابزارها با استفاده از تحلیل عاملی و ضریب آلفای کرونباخ (به ترتیب ۰.۹۰، ۰.۸۷ و ۰.۹۱) تأیید شد. دادههای کمی با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون، تحلیل رگرسیون چندگانه و تحلیل واریانس و دادههای کیفی با استفاده از روش تحلیل تماتیک مورد بررسی قرار گرفتند. یافته های کمی پژوهش نشان داد که بین آگاهی معلمان از سبک های یادگیری با عملکرد آنها در مدیریت تفاوت های فردی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (r=0.67)0.۰.۶۷, p<۰.۰۱(و همچنین، توانایی معلمان در تطبیق روش های تدریس با سبک های یادگیری، توانایی پیشبینی ۵۴ درصد از تغییرات عملکرد آنان در مدیریت تفاوت های فردی را دارد. نتایج تحلیل واریانس نشان داد که بین دانش آموزان با سبک های یادگیری مختلف (همگرا، واگرا، جذبکننده و انطباق یابنده) از نظر عملکرد تحصیلی و انگیزه یادگیری تفاوت معناداری وجود دارد و معلمانی که توانایی تشخیص و تطبیق با این تفاوت ها را دارند، به طور معناداری موفق تر عمل میکنند. نتایج بخش کیفی نیز به استخراج ۵ مضمون اصلی و ۲۰ مضمون فرعی شامل شناخت تفاوت های فردی، تطبیق روش های تدریس، استفاده از فناوری های نوین، ارزشیابی متناسب و ایجاد جو کلاسی حمایتگرانه منجر گردید. بر اساس یافته های این پژوهش، میتوان نتیجه گرفت که معلم با شناخت دقیق تفاوت های فردی و سبک های یادگیری دانش آموزان، و با به کارگیری روش های تدریس متنوع، انعطافپذیر و مشارکتی، میتواند به طور مؤثری به نیازهای آموزشی همه دانش آموزان پاسخ دهد و زمینه را برای یادگیری عمیق، پایدار و عادلانه برای تمامی دانش آموزان فراهم آورد. این یافته ها می تواند برای معلمان، برنامه ریزان آموزشی، مدیران مدارس و طراحان دوره های توانمندسازی معلمان در جهت ارتقاء کیفیت آموزش و تحقق عدالت آموزشی مورد استفاده قرار گیرد.