بررسی رابطه بین هوش هیجانی معلمان و مهارت‌های مدیریت کلاس در محیط‌های آموزشی چندفرهنگی

محیط‌های آموزشی معاصر به واسطه مهاجرت‌ها و تنوع قومی-فرهنگی، به شدت چندفرهنگی شده‌اند؛ امری که مدیریت کلاس درس را برای معلمان با چالش‌های نوظهوری مواجه کرده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین هوش هیجانی معلمان و مهارت‌های مدیریت کلاس در محیط‌های آموزشی چندفرهنگی انجام شد. روش پژوهش حاضر توصیفی-تحلیلی و به شیوه کتابخانه‌ای (سندپژوهی) است. جامعه تحلیلی پژوهش شامل اسناد، کتاب‌ها و مقالات علمی معتبر منتشر شده در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۶ در پایگاه‌های اطلاعاتی معتبر داخلی (SID، Magiran و Noormags) و بین‌المللی (Google Scholar، Scopus و ScienceDirect) بود که بر اساس معیارهای ورود و خروج، تعداد ۴۲ سند مورد واکاوی قرار گرفت. ابزار گردآوری داده‌ها، فیش‌برداری الکترونیکی و روش تجزیه و تحلیل داده‌ها، تحلیل مضمون و سنتز پژوهی بود. یافته‌ها نشان داد که هوش هیجانی معلمان (به‌ویژه مولفه‌های خودآگاهی هیجانی، همدلی فرهنگی و خودتنظیمی) رابطه‌ای مستقیم و مثبت با کارآمدی مدیریت کلاس در ابعاد مدیریت رفتار، مدیریت آموزش و مدیریت محیطی دارد. معلمان با هوش هیجانی بالا، حساسیت فرهنگی بیشتری از خود نشان داده و از استراتژی‌های مدیریت کلاس غیرتقابلی و تعاملی استفاده می‌کنند. نتیجه‌گیری پژوهش حاکی از آن است که تقویت هوش هیجانی معلمان نه تنها تنش‌های برخاسته از سوءتفاهم‌های فرهنگی را کاهش می‌دهد، بلکه بسترساز ایجاد یک محیط یادگیری امن، عادلانه و عاری از تعصب در کلاس‌های چندفرهنگی است.

Contemporary educational environments have become highly multicultural due to migration and ethno-cultural diversity, which has presented teachers with emerging challenges in classroom management. The present study aimed to investigate the relationship between teachers' emotional intelligence and classroom management skills in multicultural educational environments. The present research method is descriptive-analytical and library (document research) method. The analytical community of the research included documents, books, and reputable scientific articles published between 2015 and 2026 in reputable domestic (SID, Magiran, and Noormags) and international (Google Scholar, Scopus, and ScienceDirect) databases, which analyzed 42 documents based on the inclusion and exclusion criteria. The data collection tool was electronic filing, and the data analysis method was content analysis and synthesis research. The findings showed that teachers' emotional intelligence (especially the components of emotional self-awareness, cultural empathy, and self-regulation) has a direct and positive relationship with classroom management effectiveness in the dimensions of behavior management, instructional management, and environmental management. Teachers with high emotional intelligence show greater cultural sensitivity and use non-confrontational and interactive classroom management strategies. The conclusion of the study suggests that strengthening teachers' emotional intelligence not only reduces tensions arising from cultural misunderstandings, but also paves the way for creating a safe, fair, and prejudice-free learning environment in multicultural classrooms.