تربیت فناورانه و اخلاقی در مدارس: تبیین نظری، الزامات تربیتی و راهکارهای کاربردی برای نظام آموزش‌وپرورش

دانلود مقاله

دانلود PDF مقاله

PDF · 304.3 KB

تاریخ انتشار: 1404

محل انتشار: مجله یافته های پیشروان علوم تربیتی و آموزشی

دوره 2، شماره 11

بازدید: 35

زبان: فارسی

تربیت فناورانه و اخلاقی در مدارس: تبیین نظری، الزامات تربیتی و راهکارهای کاربردی برای نظام آموزش‌وپرورش

چکیده

تحولات سریع علمی و گسترش فناوری‌های دیجیتال، زیست‌جهان دانش‌آموزان را به‌طور بنیادین دگرگون کرده است. مدرسه در جهان امروز نه‌تنها مسئول انتقال دانش، بلکه متولی پرورش نسلی است که بتواند در مواجهه با فناوری، هم از شایستگی‌های شناختی و مهارتی لازم برخوردار باشد و هم رفتار اخلاقی، مسئولانه و انسانی از خود بروز دهد. از این رو، تربیت فناورانه و اخلاقی به‌عنوان یکی از ضرورت‌های اساسی نظام‌های آموزشی معاصر مطرح شده است. هدف این مقاله، تبیین نسبت میان تربیت فناورانه و تربیت اخلاقی در مدارس، شناسایی چالش‌ها و فرصت‌های آن، و ارائه راهکارهای کاربردی برای پیاده‌سازی این نوع تربیت در مدرسه است. روش پژوهش، مروری ـ تحلیلی بوده و داده‌ها از طریق مطالعه منابع کتابخانه‌ای، اسناد بالادستی، پژوهش‌های مرتبط و آثار علمی فارسی در حوزه تعلیم‌وتربیت، فناوری آموزشی و اخلاق تربیتی گردآوری و تحلیل شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که تربیت فناورانه، در صورت فقدان جهت‌گیری اخلاقی، می‌تواند به مصرف‌گرایی دیجیتال، گسترش وابستگی رسانه‌ای، تضعیف روابط انسانی، افت تفکر انتقادی و بروز آسیب‌های هویتی و رفتاری منجر شود. در مقابل، پیوند میان سواد فناورانه، سواد رسانه‌ای، تفکر انتقادی، مسئولیت‌پذیری اخلاقی و کنشگری آگاهانه می‌تواند زمینه‌ساز تربیت همه‌جانبه دانش‌آموزان باشد. همچنین مشخص شد که تحقق تربیت فناورانه و اخلاقی در مدارس نیازمند بازنگری در برنامه درسی، توانمندسازی معلمان، مشارکت والدین، تدوین راهنماهای اخلاقی استفاده از فناوری و ایجاد فرهنگ مدرسه‌ای مبتنی بر مسئولیت، گفت‌وگو و خودتنظیمی است. بر این اساس، مقاله نتیجه می‌گیرد که فناوری در مدرسه باید نه صرفاً به‌مثابه ابزار آموزشی، بلکه به‌عنوان موقعیتی تربیتی فهم و مدیریت شود. در پایان نیز پیشنهاداتی کاربردی در سطح سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی درسی، مدیریت مدرسه، آموزش معلمان و آموزش خانواده ارائه شده است.

کلیدواژه‌ها

تربیت فناورانه، تربیت اخلاقی، مدارس، فناوری آموزشی، سواد رسانه‌ای، اخلاق دیجیتال، آموزش‌وپرورش.

اطلاعات و ابزارهای مقاله

لینک ثابت:
https://minare.ir/articles/journal/MDOI-02-2026.0221
تاریخ نمایه‌سازی: 12 مرداد 1405

استناد به این مقاله

کلانتری پناه، مسلم ; نجاری، مصطفی ; اسدالهی نژاد، حسن ; کیخا، محبعلی.(1404).تربیت فناورانه و اخلاقی در مدارس: تبیین نظری، الزامات تربیتی و راهکارهای کاربردی برای نظام آموزش‌وپرورش.مجله یافته های پیشروان علوم تربیتی و آموزشی2(11).