تاریخ انتشار: 1405
محل انتشار: مجله یافته های پیشروان علوم تربیتی و آموزشی
دوره 3، شماره 5
بازدید: 15
زبان: فارسی
گسترش شتابان فناوریهای هوش مصنوعی در نظامهای آموزشی، نویدبخش تحولی بنیادین در فرایندهای تعامل آموزشی و شیوههای کسب دانش است. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش هوش مصنوعی بهعنوان «مربی شخصی» در پرورش و تقویت مهارتهای خودتنظیمی یادگیرندگان انجام شده است. خودتنظیمی یادگیری، متشکل از زنجیرهای از فرایندهای پویا شامل برنامهریزی هدفمحور، نظارت فراشناختی مستمر، تنظیم راهبردهای انگیزشی و ارزشیابی پیشرفت تحصیلی، از کلیدیترین پیشبینیکنندههای عملکرد مطلوب تحصیلی محسوب میشود. این مطالعه که با اتکا بر چارچوب نظری زیمرمن و بهروش مرور نظاممند پیشینههای پژوهشی سامان یافته، نشان میدهد که کاربست سامانههای یادگیری تطبیقی، دستیارهای هوشمند آموزشی و ابزارهای مبتنی بر تحلیل یادگیری، از طریق ارائه بازخوردهای فوری و سازنده، طراحی مسیرهای یادگیری شخصیسازیشده و پایش عینی و پیوسته پیشرفت، بهبودی معنادار در هر سه بُعد شناختی، فراشناختی و انگیزشی-رفتاری فراگیران ایجاد میکند. هوش مصنوعی با شخصیسازی محتوای آموزشی و انطباق آن با سبک و سرعت یادگیری فرد، نهتنها کیفیت ادراکشده یادگیری را ارتقا میدهد، بلکه به افزایش خودکارآمدی تحصیلی و استقلال عملی فراگیران در مسیر یادگیری مادامالعمر نیز میانجامد. بااینحال، بهرهگیری اثربخش از این ظرفیتهای فناورانه، مستلزم غلبه بر چالشهای بنیادینی نظیر حفظ حریم خصوصی دادهها، مدیریت ریسک وابستگی شناختی بیش ازحد به فناوری و کاهش شکاف دیجیتال در دسترسی به امکانات نوین است. یافتهها مؤکد آن است که هوش مصنوعی نه در مقام جانشینی برای معلم، بلکه بهمثابه همکاری توانمندساز و مکمل، ظرفیت آن را دارد که زمینهساز تحقق یادگیری پایدار، عمیق و اثربخش در عصر دیجیتال شود.
لطفی، زهرا.(1405).تبیین چارچوب مفهومی هوش مصنوعی در نقش مربی شخصی برای توانمندسازی یادگیرندگان خودراهبر: مروری بر کارکردهای خودتنظیمی.مجله یافته های پیشروان علوم تربیتی و آموزشی3(5).