شماره مجله
دوره 3، شماره 2
تاریخ انتشار
01 اردیبهشت 1405
زبان مقاله
فارسی
MDOI
سال انتشار
1405
ترجمه متون ادبی، بهویژه انتقال «عناصر خاص فرهنگی»، از پیچیدهترین مباحث در مطالعات ترجمه است؛ زیرا مترجم نهتنها با تفاوتهای ساختاری دو زبان، بلکه با گسلهای عمیق فرهنگی میان زبان مبدأ و مقصد مواجه است. پژوهش حاضر با هدف بررسی چگونگی بازنمایی این عناصر، ترجمه عربی رمان «مدیر مدرسه» اثر جلال آلاحمد را با تکیه بر مدل پیشنهادی پیتر نیومارک واکاوی میکند. روش پژوهش در این مطالعه توصیفی-تحلیلی است که در آن معادلهای برگزیده در ترجمه عربی با متن اصلی تطبیق داده شدهاند. یافتههای تحقیق نشان میدهد که مترجم در رویارویی با اصطلاحات فرهنگی (شامل مقولات اجتماعی، اشارات دینی و باورهای عامیانه)، از راهکارهایی نظیر «همارزی فرهنگی»، «توصیف»، «وامگیری» و «حذف» بهره جسته است. نتایج تحلیلها حاکی از آن است که اگرچه در برخی موارد، فشارهای بافتی موجب تقلیل بار معنایی یا تغییر بافت فرهنگی شده است، اما مترجم توانسته است با استفاده از ظرفیتهای زبانیِ زبان مقصد، پیوند ساختاری مناسبی میان فضای ذهنی داستان آلاحمد و مخاطب عربزبان برقرار کند. در نهایت، این پژوهش با تبیین کارآمدی نظریه نیومارک در تحلیل ترجمههای ادبی، بر اهمیت «آگاهی بینفرهنگی» مترجم بهعنوان عنصری تعیینکننده در حفظ هویت اثر مبدأ تأکید میورزد.
ترجمه متون ادبی، بهویژه انتقال «عناصر خاص فرهنگی»، از پیچیدهترین مباحث در مطالعات ترجمه است؛ زیرا مترجم نهتنها با تفاوتهای ساختاری دو زبان، بلکه با گسلهای عمیق فرهنگی میان زبان مبدأ و مقصد مواجه است. پژوهش حاضر با هدف بررسی چگونگی بازنمایی این عناصر، ترجمه عربی رمان «مدیر مدرسه» اثر جلال آلاحمد را با تکیه بر مدل پیشنهادی پیتر نیومارک واکاوی میکند. روش پژوهش در این مطالعه توصیفی-تحلیلی است که در آن معادلهای برگزیده در ترجمه عربی با متن اصلی تطبیق داده شدهاند. یافتههای تحقیق نشان میدهد که مترجم در رویارویی با اصطلاحات فرهنگی (شامل مقولات اجتماعی، اشارات دینی و باورهای عامیانه)، از راهکارهایی نظیر «همارزی فرهنگی»، «توصیف»، «وامگیری» و «حذف» بهره جسته است. نتایج تحلیلها حاکی از آن است که اگرچه در برخی موارد، فشارهای بافتی موجب تقلیل بار معنایی یا تغییر بافت فرهنگی شده است، اما مترجم توانسته است با استفاده از ظرفیتهای زبانیِ زبان مقصد، پیوند ساختاری مناسبی میان فضای ذهنی داستان آلاحمد و مخاطب عربزبان برقرار کند. در نهایت، این پژوهش با تبیین کارآمدی نظریه نیومارک در تحلیل ترجمههای ادبی، بر اهمیت «آگاهی بینفرهنگی» مترجم بهعنوان عنصری تعیینکننده در حفظ هویت اثر مبدأ تأکید میورزد.
مقدم، شکوفه.(1405).تحلیل چگونگی بازنمایی عناصر فرهنگویژه در ترجمه داستان «مدیر مدرسه» بر اساس الگوی ترجمه فرهنگی پیتر نیومارک.مجله یافته های پیشروان علوم تربیتی و آموزشی3(2).
