تأثیر معرفی جامع علم شیمی بر شناخت، انگیزه و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان پایه‌های متوسطه دوم

The Impact of a Comprehensive Introduction to Chemistry on the Understanding, Motivation, and Academic Performance of Upper Secondary School Students

شماره مجله

دوره 3، شماره 3

تاریخ انتشار

01 خرداد 1405

زبان مقاله

فارسی

MDOI

MDOI-02-2026.0076

سال انتشار

1405

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر معرفی جامع علم شیمی در جلسات اول تدریس بر شناخت، انگیزه و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان پایه‌های دهم، یازدهم و دوازدهم انجام شده است. روش پژوهش، اقدام‌پژوهی کیفی با رویکرد توصیفی-تحلیلی بوده و مشارکت‌کنندگان دانش‌آموزان مدرسه ماندگار نمونه دولتی سعدی اصفهان بودند. داده‌ها از طریق مشاهده مشارکتی، یادداشت‌های روزانه، مصاحبه نیمه‌ساختاریافته و آزمون‌های تشخیصی گردآوری شد. مداخله آموزشی در سه مرحله طراحی و اجرا گردید: مرحله اول شامل تعریف دقیق شیمی، معرفی شش شاخه اصلی (آلی، معدنی، فیزیک، تجزیه، محیط زیست، بیوشیمی) و استفاده از جمله ملموس «شیمی در تمامی اشیای اطراف شما حضور دارد» بود. مرحله دوم به تشریح آینده و کاربردهای هر شاخه با استفاده از تصاویر، ویدیوها و مثال‌های شگفت‌انگیز مانند نقش شیمی در فیلم‌های جنایی و تشخیص زمان مرگ اختصاص یافت. مرحله سوم شامل دادن حق انتخاب شاخه مورد علاقه به دانش‌آموزان و شخصی‌سازی پروژه‌های تحقیقاتی بود. یافته‌های کیفی نشان‌دهنده تغییر محسوس در نگرش، مشارکت و اشتیاق دانش‌آموزان بود؛ به طوری که جو کلاس از سردی و بی‌رونقی به گرمی و مشارکت فعال تغییر یافت. نتایج پژوهش بر ضرورت اختصاص ۲ تا ۳ جلسه اول سال تحصیلی به معرفی مفهومی و ملموس علم شیمی، پیش از شروع محتوای کتاب درسی، تأکید دارد. هدف نهایی، شیمیدان کردن همه دانش‌آموزان نیست، بلکه ایجاد شناخت و انگیزه برای انتخاب آگاهانه است. این پژوهش به معلمان شیمی پیشنهاد می‌کند که با استفاده از جملات ملموس، مثال‌های شگفت‌انگیز و شخصی‌سازی یادگیری، زمینه را برای یادگیری عمیق‌تر و انگیزه پایدارتر دانش‌آموزان فراهم کنند. این مطالعه از حیث ارائه یک راهکار ساده، کم‌هزینه و قابل اجرا برای همه معلمان، نوآورانه است و می‌تواند به عنوان الگویی برای آموزش سایر علوم تجربی نیز مورد استفاده قرار گیرد.

Abstract

Here is the academic English translation of your text: **Abstract** The present study was conducted to investigate the effect of a comprehensive introduction to the science of chemistry during the initial teaching sessions on the understanding, motivation, and academic performance of tenth-, eleventh-, and twelfth-grade students. The research employed a qualitative action research method with a descriptive-analytical approach, and the participants were students of Saadi Mandegar State Sample High School in Isfahan. Data were collected through participant observation, daily field notes, semi-structured interviews, and diagnostic tests. The educational intervention was designed and implemented in three stages. The first stage included a precise definition of chemistry, the introduction of its six main branches (organic, inorganic, physical, analytical, environmental, and biochemistry), and the use of the concrete statement: *“Chemistry is present in all the objects around you.”* The second stage focused on explaining the future prospects and applications of each branch through images, videos, and fascinating examples, such as the role of chemistry in crime films and in determining the time of death. The third stage involved giving students the opportunity to choose their branch of interest and personalizing research projects accordingly. The qualitative findings revealed a noticeable change in students’ attitudes, participation, and enthusiasm, to the extent that the classroom atmosphere shifted from coldness and disengagement to warmth and active involvement. The results highlight the necessity of allocating the first two to three sessions of the academic year to a conceptual and concrete introduction to chemistry before beginning the textbook content. The ultimate goal is not to turn all students into chemists, but rather to create awareness and motivation for informed choice. This study suggests that chemistry teachers can foster deeper learning and more sustainable motivation among students by using concrete statements, fascinating examples, and personalized learning experiences. In terms of offering a simple, low-cost, and practical strategy for all teachers, this study is innovative and may also serve as a model for teaching other experimental sciences. If you want, I can also: - **rewrite this in a more journal-ready abstract format**, or - **make it more concise and formal for article submission**.