آموزش معارف اسلامی در مدارس متوسطه

شماره مجله

دوره 3، شماره 2

تاریخ انتشار

01 اردیبهشت 1405

زبان مقاله

فارسی

MDOI

MDOI-02-2026.0132

سال انتشار

1405

چکیده

آموزش معارف اسلامی در مدارس متوسطه، یکی از ارکان اساسی نظام تعلیم و تربیت در جامعه اسلامی به شمار می‌آید؛ زیرا این حوزه آموزشی افزون بر انتقال دانش دینی، در شکل‌دهی به هویت اعتقادی، اخلاقی، اجتماعی و فرهنگی نوجوانان نقش بنیادین دارد. دوره متوسطه، به‌ویژه به‌سبب ویژگی‌های رشدی و تحولات شناختی، عاطفی و اجتماعی دانش‌آموزان، مرحله‌ای حساس برای تعمیق باورهای دینی، تقویت تفکر انتقادی در حوزه دین، درونی‌سازی ارزش‌های اخلاقی و آمادگی برای زیست مسئولانه در جامعه محسوب می‌شود. با این حال، آموزش معارف اسلامی در بسیاری از مدارس با چالش‌هایی مانند غلبه روش‌های حافظه‌محور، ضعف در پیوند محتوا با مسائل واقعی زندگی، کم‌توجهی به تفاوت‌های فردی، عدم بهره‌گیری کافی از روش‌های فعال تدریس، و محدود بودن فضای گفت‌وگو و پرسشگری مواجه است. پژوهش حاضر با روش مروری و تحلیلی، به بررسی جایگاه، اهداف، چالش‌ها، پیشینه و مؤلفه‌های ارتقای آموزش معارف اسلامی در مدارس متوسطه می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که اثربخشی این آموزش زمانی افزایش می‌یابد که از سطح انتقال اطلاعات فراتر رفته و به تربیت عقلانی، اخلاقی و هویتی منجر شود؛ امری که مستلزم بازنگری در اهداف، محتوا، روش تدریس، ارزشیابی، توانمندسازی معلمان و بهره‌گیری از محیط‌های یادگیری تعاملی است. بر اساس نتایج، پیشنهاد می‌شود آموزش معارف اسلامی در مدارس متوسطه بر مبنای رویکرد تلفیقیِ معرفتی، تربیتی و مهارتی بازطراحی شود تا بتواند پاسخ‌گوی نیازهای نسل جدید و اقتضائات فرهنگی و اجتماعی امروز باشد.