مقایسه تأثیر تدریس مبتنی بر رویکرد ساخت‌گرایی در مقابل روش سنتی بر خلاقیت و مهارت‌های حل‌مسئله دانش‌آموزان


شماره مجله

دوره 3، شماره 3

تاریخ انتشار

01 خرداد 1405

زبان مقاله

فارسی

سال انتشار

1405

7 بازدید
0 دانلود
0 استناد

چکیده

پژوهش حاضر با هدف مقایسه تأثیر تدریس مبتنی بر رویکرد ساخت‌گرایی در مقابل روش سنتی بر خلاقیت و مهارت‌های حل‌مسئله دانش‌آموزان در نظام آموزشی ایران انجام شده است.. این پژوهش با رویکرد کمی و با استفاده از روش شبه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل انجام شده است. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان پسر مقطع متوسطه اول شهر اصفهان در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای تصادفی، دو کلاس (هر کلاس ۳۰ نفر) از یک مدرسه به عنوان نمونه انتخاب شدند و به‌طور تصادفی به دو گروه آزمایش (تدریس مبتنی بر ساخت‌گرایی) و کنترل (روش سنتی) گمارده شدند. ابزارهای جمع‌آوری داده‌ها شامل آزمون تفکر خلاق تورنس (فرم تصویری) و آزمون مهارت‌های حل‌مسئله هپنر و پترسن بود که روایی و پایایی آن‌ها در پژوهش‌های پیشین تأیید شده است. داده‌ها با استفاده از روش‌های آمار توصیفی (میانگین، انحراف معیار) و آمار استنباطی (تحلیل کوواریانس چندمتغیره و تک‌متغیره) با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل گردیدند. یافته‌ها نشان داد که تدریس مبتنی بر رویکرد ساخت‌گرایی در مقایسه با روش سنتی، تأثیر مثبت، معنادار و قابل توجهی بر خلاقیت و مهارت‌های حل‌مسئله دانش‌آموزان دارد و این تفاوت در سطح ۰۰۱/۰>P معنادار بوده است. در مؤلفه‌های خلاقیت، بیشترین تأثیر بر مؤلفه سیالی (با اندازه اثر ۷۹/۰) و کمترین تأثیر بر مؤلفه اصالت (با اندازه اثر ۵۲/۰) مشاهده شد و در مؤلفه‌های مهارت‌های حل‌مسئله، بیشترین تأثیر بر مؤلفه شناسایی مسئله (با اندازه اثر ۸۱/۰) و کمترین تأثیر بر مؤلفه ارزیابی راه‌حل‌ها (با اندازه اثر ۴۸/۰) مشاهده گردید. همچنین، یافته‌ها نشان داد که رویکرد ساخت‌گرایی، به ویژه در پرورش مؤلفه‌هایی مانند سیالی، انعطاف‌پذیری، شناسایی مسئله و تولید راه‌حل‌های جایگزین که نیازمند تفکر واگرا، اکتشاف و مشارکت فعال دانش‌آموزان هستند، در مقایسه با روش سنتی که بر تفکر همگرا و پاسخ‌های از پیش تعیین‌شده متمرکز است، به مراتب موفق‌تر عمل می‌کند. از سوی دیگر، تحلیل داده‌ها نشان داد که اندازه اثر رویکرد ساخت‌گرایی بر خلاقیت (۷۳/۰) در مقایسه با مهارت‌های حل‌مسئله (۶۸/۰) کمی بالاتر است که نشان‌دهنده تأثیر بیشتر این رویکرد بر خلاقیت در مقایسه با مهارت‌های حل‌مسئله است.

کلیدواژه‌ها

رویکرد ساخت‌گرایی، روش سنتی، خلاقیت، مهارت‌های حل‌مسئله، دانش‌آموزان

اطلاعات نویسندگان

س

سیده شهین معافی

نویسنده مسئول
shain.m@gmail.com
س

سید احمد همایونی

ahmad.h@gmail.com
س

سید محمد همایونی

mohammad.h@gmail.com

استناد به این مقاله

معافی، سیده شهین ; همایونی، سید احمد ; همایونی، سید محمد.(1405).مقایسه تأثیر تدریس مبتنی بر رویکرد ساخت‌گرایی در مقابل روش سنتی بر خلاقیت و مهارت‌های حل‌مسئله دانش‌آموزان.مجله یافته های پیشروان علوم تربیتی و آموزشی3(3).