شماره مجله
دوره 3، شماره 4
تاریخ انتشار
01 مرداد 1405
زبان مقاله
فارسی
MDOI
سال انتشار
1405
هویتیابی یکی از مهمترین فرایندهای رشد انسان است که طی آن فرد به تدریج تصویری نسبتاً منسجم از خود، تواناییها، ارزشها، تعلقات و جایگاه خویش در جامعه شکل میدهد. اگرچه هویت در ابعاد فردی و روانشناختی ریشه دارد، بخش قابل توجهی از آن در بستر روابط اجتماعی و تعامل فرد با دیگران ساخته و بازسازی میشود. مدرسه به عنوان یکی از مهمترین محیطهای اجتماعی زندگی دانشآموز، تنها مکانی برای انتقال دانش و مهارتهای آموزشی نیست، بلکه فضایی است که دانشآموز در آن خود را در ارتباط با معلم، همکلاسیها، گروههای اجتماعی، قوانین و فرهنگ مدرسه تجربه میکند. بر همین اساس، مقاله حاضر با هدف تبیین نقش تعاملات اجتماعی مدرسه در شکلگیری هویت دانشآموزان تدوین شده است. روش پژوهش حاضر توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر مطالعه منابع و ادبیات نظری مرتبط با هویت، هویت اجتماعی، رشد روانی ـ اجتماعی و تعاملات مدرسهای است. در این مقاله از نظریه رشد روانی ـ اجتماعی اریکسون، نظریه هویت اجتماعی تاجفل و ترنر، نظریه کنش متقابل نمادین و نظریه یادگیری اجتماعی بندورا برای تحلیل نقش محیط مدرسه استفاده شده است. یافتههای تحلیلی نشان میدهد که کیفیت روابط میان معلم و دانشآموز، روابط همسالان، احساس تعلق به مدرسه، مشارکت دانشآموز در فعالیتهای جمعی، نوع بازخورد معلمان و فرهنگ حاکم بر مدرسه میتواند در شکلگیری برداشت دانشآموز از خود و دیگران مؤثر باشد. مدرسهای که در آن دانشآموز احساس امنیت، احترام، تعلق و ارزشمندی داشته باشد، فرصت بیشتری برای تجربه هویت مثبت و مشارکت اجتماعی فراهم میکند. در مقابل، طرد اجتماعی، برچسبزنی، تبعیض، مقایسه مداوم و بیتوجهی به صدای دانشآموز میتواند فرایند هویتیابی را با دشواری مواجه سازد.
محمدپور، نرجس ; صباغی، زهرا ; نقوی، رقیه ; نقوی، رقیه.(1405).مدرسه به مثابه میدان هویتیابی:بررسی نقش تعاملات اجتماعی در شکلگیری هویت دانشآموزان.مجله یافته های پیشروان علوم تربیتی و آموزشی3(4).
