نقش معاونین در بهبود عملکرد درسی دانش‌آموزان در شرایط بحرانی و جنگ

شماره مجله

دوره 2، شماره 11

تاریخ انتشار

01 بهمن 1404

زبان مقاله

فارسی

MDOI

MDOI-02-2026.0255

سال انتشار

1404

چکیده

شرایط بحرانی و جنگی از مهم‌ترین موقعیت‌هایی هستند که نظام‌های آموزشی را با اختلال در کارکردهای آموزشی، تربیتی، روان‌شناختی و مدیریتی مواجه می‌سازند. در چنین شرایطی، مدرسه صرفاً محل انتقال دانش نیست، بلکه به کانونی برای حفظ ثبات روانی، انسجام اجتماعی، تداوم یادگیری و بازسازی امید در میان دانش‌آموزان تبدیل می‌شود. در این میان، معاونین مدارس به‌عنوان حلقه واسط میان مدیریت، معلمان، دانش‌آموزان و خانواده‌ها، نقشی کلیدی در کاهش افت تحصیلی، تقویت تاب‌آوری، سامان‌دهی فرایندهای آموزشی و پشتیبانی از سلامت روانی دانش‌آموزان دارند. هدف این مقاله، تبیین نقش معاونین در بهبود عملکرد درسی دانش‌آموزان در شرایط بحرانی و جنگ، با تأکید بر ابعاد مدیریتی، آموزشی، حمایتی و ارتباطی است. روش پژوهش حاضر مروری ـ تحلیلی است و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای، مقالات علمی فارسی و اسناد مرتبط با مدیریت آموزشی، آموزش در بحران و روان‌شناسی تربیتی انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد معاونین از طریق برنامه‌ریزی منعطف آموزشی، شناسایی به‌موقع دانش‌آموزان در معرض افت تحصیلی، تقویت ارتباط خانه و مدرسه، ایجاد محیط امن روانی، حمایت از معلمان، مدیریت بحران‌های رفتاری و عاطفی، و بهره‌گیری از شیوه‌های جبرانی آموزش، می‌توانند نقش معناداری در تداوم یادگیری و ارتقای عملکرد درسی دانش‌آموزان ایفا کنند. همچنین مشخص شد هرچه معاونان از مهارت‌های رهبری آموزشی، ارتباط مؤثر، تصمیم‌گیری در بحران و مداخله حمایتی بیشتری برخوردار باشند، احتمال کاهش پیامدهای منفی بحران بر یادگیری دانش‌آموزان بیشتر است. بر این اساس، نتیجه‌گیری می‌شود که تقویت جایگاه حرفه‌ای معاونان، آموزش تخصصی آنان در حوزه مدیریت بحران آموزشی و طراحی الگوهای عملیاتی مدرسه‌محور، از ضرورت‌های اساسی نظام تعلیم‌وتربیت در شرایط بحرانی و جنگی است.