شماره مجله
دوره 3، شماره 4
تاریخ انتشار
01 مرداد 1405
زبان مقاله
فارسی
MDOI
سال انتشار
1405
پژوهش حاضر با هدف واکاوی نقش برنامههای استعدادیابی و هدایت تحصیلی در افزایش رضایت از زندگی و انتخابهای شغلی دانشآموزان دبیرستانی به روش مروری نظاممند انجام شده است. دوران دبیرستان، یکی از حساسترین و سرنوشتسازترین دورههای زندگی هر فرد محسوب میشود، زیرا در این دوره، دانشآموزان با یکی از مهمترین تصمیمگیریهای زندگی خود یعنی انتخاب رشته تحصیلی و مسیر شغلی آینده مواجه میشوند و این تصمیم، تأثیرات عمیق و گستردهای بر رضایت از زندگی، سلامت روان، موفقیت شغلی و بهزیستی کلی آنان در سالهای بعدی زندگی خواهد داشت. برنامههای استعدادیابی و هدایت تحصیلی، به عنوان یکی از محوریترین ارکان نظامهای آموزشی پیشرفته، با هدف شناسایی دقیق استعدادها، علایق و توانمندیهای دانشآموزان و ارائه راهنماییهای علمی و تخصصی برای انتخاب آگاهانه و متناسب با ویژگیهای فردی، طراحی و اجرا میشوند و در سالهای اخیر، توجه به این برنامهها در نظام آموزشی ایران نیز افزایش یافته است، اما همچنان چالشهای جدی در زمینه کیفیت، جامعیت و اثربخشی این برنامهها وجود دارد. این مطالعه مروری با جستجوی نظاممند در پایگاههای داده معتبر فارسی و با استفاده از کلیدواژههای مرتبط، تعداد ۴۹ مقاله مرتبط را از میان ۳۲۸ سند اولیه شناسایی و پس از اعمال معیارهای ورود و خروج، نهایتاً ۲۵ پژوهش را مورد تحلیل عمیق قرار داده است. یافتههای حاصل از این مرور نظاممند نشان میدهد که برنامههای استعدادیابی و هدایت تحصیلی، زمانی میتوانند به افزایش رضایت از زندگی و بهبود انتخابهای شغلی دانشآموزان منجر شوند که دارای ویژگیهایی نظیر جامعیت در ارزیابی ابعاد مختلف استعداد (شناختی، عاطفی، روانی-حرکتی و اجتماعی)، استفاده از ابزارهای معتبر و استاندارد، مشارکت فعال دانشآموزان و خانوادهها در فرایند هدایت، ارائه اطلاعات دقیق و بهروز در مورد مشاغل و بازار کار، و همچنین استمرار و پیگیری پس از انتخاب رشته باشند. همچنین نتایج نشان داد که رضایت از زندگی به عنوان یکی از مؤلفههای کلیدی بهزیستی روانشناختی، رابطه مستقیمی با تناسب میان رشته تحصیلی انتخابشده و استعدادهای فردی دارد و دانشآموزانی که بر اساس شناخت دقیق از خود و با راهنمایی مؤثر، رشته و مسیر شغلی متناسب با استعدادهای خود را انتخاب میکنند، سطح بالاتری از رضایت از زندگی، انگیزه تحصیلی، عملکرد تحصیلی و سازگاری شغلی را در آینده تجربه میکنند.
محمدی، اسراء ; ناصری، اکرم.(1405).واکاوی نقش برنامههای استعدادیابی و هدایت تحصیلی در افزایش رضایت از زندگی و انتخابهای شغلی دانشآموزان.مجله یافته های پیشروان علوم تربیتی و آموزشی3(4).
