کاربرد هوش مصنوعی به عنوان دستیار آموزشی در طراحی برنامه های درسی دوره ابتدایی

شماره مجله

دوره 3، شماره 5

تاریخ انتشار

01 مرداد 1405

زبان مقاله

فارسی

MDOI

MDOI-02-2026.0368

سال انتشار

1405

چکیده

هوش مصنوعی به‌عنوان یکی از فناوری‌های نوظهور، ظرفیت قابل‌توجهی برای تحول در فرایند طراحی و اجرای برنامه‌های درسی دوره ابتدایی دارد. هدف این مقاله، بررسی کاربرد هوش مصنوعی به‌عنوان دستیار آموزشی در طراحی برنامه‌های درسی دوره ابتدایی است. در این رویکرد، هوش مصنوعی می‌تواند با تحلیل نیازهای یادگیرندگان، شناسایی تفاوت‌های فردی، پیشنهاد اهداف و فعالیت‌های یادگیری متناسب، تولید محتوای آموزشی چندرسانه‌ای و ارائه بازخورد فوری، به معلمان و برنامه‌ریزان در فرایند طراحی برنامه درسی کمک کند. استفاده هدفمند از این فناوری، امکان شخصی‌سازی یادگیری، افزایش انعطاف‌پذیری برنامه‌های درسی، تقویت یادگیری فعال و مشارکتی و بهبود فرایند ارزشیابی تکوینی را فراهم می‌سازد. بااین‌حال، بهره‌گیری از هوش مصنوعی در دوره ابتدایی با چالش‌هایی همچون حفظ حریم خصوصی دانش‌آموزان، امنیت داده‌ها، سوگیری الگوریتمی، وابستگی بیش از حد به فناوری، کاهش تعاملات انسانی و ضرورت توانمندسازی معلمان همراه است. بر این اساس، هوش مصنوعی نباید جایگزین معلم تلقی شود، بلکه باید به‌عنوان ابزاری پشتیبان و دستیار حرفه‌ای در کنار قضاوت تربیتی و تخصص معلم به کار گرفته شود. تحقق این امر مستلزم تدوین چارچوب‌های اخلاقی و آموزشی، ارتقای سواد هوش مصنوعی معلمان، توجه به عدالت آموزشی و طراحی برنامه‌های درسی متناسب با ویژگی‌های رشدی و فرهنگی دانش‌آموزان دوره ابتدایی است. در نهایت، کاربرد مسئولانه و انسان‌محور هوش مصنوعی می‌تواند به ارتقای کیفیت، اثربخشی و پاسخ‌گویی برنامه‌های درسی دوره ابتدایی کمک کند.