نقش داستان‌های قرآنی در افزایش علاقه دانش‌آموزان به درس دین و زندگی

شماره مجله

دوره 3، شماره 5

تاریخ انتشار

01 مرداد 1405

زبان مقاله

فارسی

MDOI

MDOI-02-2026.0372

سال انتشار

1405

چکیده

درس دین و زندگی، افزون بر انتقال دانش دینی، نقشی بنیادین در شکل‌دهی به هویت اخلاقی، معنوی و اجتماعی دانش‌آموزان دارد. با این حال، در برخی موقعیت‌های آموزشی، غلبه روش‌های انتقالی، تأکید بر حفظ مفاهیم و فاصله‌گرفتن محتوای درس از تجربه‌های زیسته نوجوانان، می‌تواند از میزان علاقه، مشارکت فعال و انگیزش آنان در یادگیری بکاهد. در این میان، داستان‌های قرآنی به‌عنوان یکی از ظرفیت‌های غنی، اثرگذار و تربیت‌محور قرآن کریم، می‌توانند زمینه‌ای مناسب برای بازآفرینی فرایند آموزش دینی و نزدیک‌کردن مفاهیم دینی به جهان ذهنی و عاطفی دانش‌آموزان فراهم آورند. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش داستان‌های قرآنی در افزایش علاقه دانش‌آموزان به درس دین و زندگی، به شیوه کتابخانه‌ای و اسنادی انجام شده است. داده‌ها از طریق مطالعه، گردآوری و تحلیل منابع علمی فارسی و انگلیسی، کتاب‌های تفسیری و تربیتی، اسناد آموزشی و پژوهش‌های مرتبط با آموزش دینی، انگیزش تحصیلی، یادگیری روایت‌محور و قصص قرآن گردآوری شده‌اند.یافته‌های مروری نشان می‌دهد که داستان‌های قرآنی، به دلیل برخورداری از عناصر روایی همچون شخصیت، گفت‌وگو، کشمکش، انتخاب اخلاقی، پیامد رفتار و فرجام شخصیت‌ها، توانایی بالایی در جلب توجه و برانگیختن کنجکاوی دانش‌آموزان دارند. این داستان‌ها مفاهیم نسبتاً انتزاعی دین، از جمله توکل، صبر، عدالت، مسئولیت‌پذیری، ایستادگی در برابر ناهنجاری‌ها، امید و توبه را در قالب موقعیت‌های عینی و انسانی عرضه می‌کنند و بدین‌وسیله فهم، یادسپاری و کاربردپذیری آن‌ها را تسهیل می‌سازند. همچنین، همذات‌پنداری دانش‌آموزان با شخصیت‌هایی چون حضرت یوسف(ع)، حضرت موسی(ع)، حضرت ابراهیم(ع) و اصحاب کهف، فرصت مناسبی برای گفت‌وگو درباره مسائل هویتی، خانوادگی، اخلاقی و اجتماعی دوران نوجوانی فراهم می‌کند. بهره‌گیری هدفمند از داستان‌های قرآنی، همراه با روش‌هایی نظیر پرسشگری، گفت‌وگوی کلاسی، ایفای نقش، روایت‌گری خلاق، تحلیل موقعیت و پیوند دادن پیام داستان با مسائل روزمره دانش‌آموزان، می‌تواند انگیزش درونی، مشارکت کلاسی و نگرش مثبت آنان به درس دین و زندگی را تقویت کند.