تأثیر آموزش تغییرات اقلیمی بر سواد محیط‌زیستی دانش‌آموزان متوسطه دوم

شماره مجله

دوره 3، شماره 5

تاریخ انتشار

01 مرداد 1405

زبان مقاله

فارسی

MDOI

MDOI-02-2026.0417

سال انتشار

1405

چکیده

تغییرات اقلیمی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین چالش‌های فراروی بشریت در قرن بیست‌ویکم، نیازمند تربیت نسلی آگاه، مسئول و توانمند در مواجهه با پیامدهای زیست‌محیطی آن است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر آموزش تغییرات اقلیمی بر سواد محیط‌زیستی دانش‌آموزان دوره متوسطه دوم انجام شده است. این مقاله با رویکرد توصیفیتحلیلی و با استفاده از روش مرور نظام‌مند، به تحلیل و ترکیب یافته‌های پژوهش‌های داخلی و خارجی منتشرشده در بازه زمانی ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۶ می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که آموزش تغییرات اقلیمی در سه حوزه اصلی بر سواد محیط‌زیستی دانش‌آموزان تأثیر می‌گذارد: افزایش دانش علمی و درک مفاهیم اقلیمی (کِلِر و همکاران، ۲۰۲۳؛ سَدلِر و همکاران، ۲۰۲۴)، تقویت نگرش‌ها و مسئولیت‌پذیری زیست‌محیطی (اِستراتفُرد، ۲۰۲۴؛ او‌ای‌سی‌دی، ۲۰۲۵)، و توانمندسازی برای کنشگری و رفتارهای پایدار (پراتاما و همکاران، ۲۰۲۴؛ یونسکو، ۲۰۲۱). همچنین، یافته‌ها حاکی از آن است که رویکردهای نوین آموزشی نظیر یادگیری مبتنی بر مسئله، مدل‌سازی علمی و روش‌های تعاملی و چندوجهی، در مقایسه با روش‌های سنتی و صرفاً نظری، تأثیر چشمگیرتری بر سواد محیط‌زیستی دانش‌آموزان داشته‌اند (گریش و همکاران، ۲۰۲۳؛ بُفِردینگ و کُلوسِر، ۲۰۲۳). با این حال، چالش‌هایی نظیر کمبود منابع آموزشی مناسب، ضعف دانش تخصصی معلمان و نبود فضای کافی در برنامه درسی، موانعی جدی در مسیر تحقق آموزش مؤثر تغییرات اقلیمی محسوب می‌شوند (کُلموس و اَگی‌من، ۲۰۲۲؛ شریفی و کریمی، ۱۴۰۱). نتیجه آنکه سرمایه‌گذاری هدفمند بر آموزش تغییرات اقلیمی در دوره متوسطه دوم، نه تنها به ارتقای سواد محیط‌زیستی دانش‌آموزان می‌انجامد، بلکه زمینه‌ساز تربیت نسلی با صلاحیت‌های شهروندی فعال و متعهد به پایداری محیط زیست خواهد بود.