خشک شدن دریاچه ارومیه، علل، پیامدها و راهکارهای احیا

شماره مجله

دوره 3، شماره 6

تاریخ انتشار

01 شهریور 1405

زبان مقاله

فارسی

MDOI

MDOI-02-2026.0507

سال انتشار

1405

چکیده

دریاچه ارومیه یکی از مهم‌ترین زیست‌بوم‌های آبی ایران است که در سال‌های اخیر با کاهش شدید سطح آب و گسترش بسترهای نمکی مواجه شده است. هدف این پژوهش بررسی علل خشک شدن دریاچه ارومیه، پیامدهای زیست‌محیطی، اقتصادی و اجتماعی آن و شناسایی راهکارهای مناسب برای احیای دریاچه است. این پژوهش به روش توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از مطالعات اسنادی انجام شده و اطلاعات مورد نیاز از منابع علمی و پژوهشی مرتبط جمع‌آوری و بررسی شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که کاهش بارندگی، افزایش دما و خشکسالی در کنار عواملی مانند توسعه کشاورزی، برداشت بیش از اندازه از منابع آب، ساخت سدها و مدیریت نامناسب منابع آب، در کاهش سطح آب دریاچه نقش داشته‌اند. ادامه این روند می‌تواند موجب افزایش شوری، گسترش گردوغبار نمکی، آسیب به کشاورزی، کاهش تنوع زیستی و ایجاد مشکلات اقتصادی و اجتماعی برای مردم منطقه شود. نتایج بررسی نشان می‌دهد که احیای پایدار دریاچه نیازمند کاهش مصرف آب در کشاورزی، اصلاح الگوی کشت، کنترل برداشت از منابع آب زیرزمینی، تأمین حقابه زیست‌محیطی و مشارکت جوامع محلی است. در مجموع، مدیریت یکپارچه و بلندمدت منابع آب می‌تواند نقش مهمی در جلوگیری از تشدید بحران و بهبود شرایط دریاچه ارومیه داشته باشد.