شماره مجله
دوره 3، شماره 6
تاریخ انتشار
01 شهریور 1405
زبان مقاله
فارسی
MDOI
سال انتشار
1405
زمینه و هدف: آموزش ابتدایی به‌عنوان بنیادی‌ترین دوره تحصیلی، نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری نگرش‌ها و مهارت‌های دانش‌آموزان نسبت به فناوری‌های دیجیتال دارد. با این حال، برنامه‌های موجود عمدتاً بر مهارت‌های فنی و ابزاری متمرکز بوده و از پرورش تفکر انتقادی و مشارکت فعال دیجیتال غفلت کرده‌اند . این پژوهش با هدف طراحی و اعتبارسنجی یک مدل ترکیبی یادگیری عمیق و سواد دیجیتال انتقادی برای آموزش ابتدایی ایران انجام شد. روش: پژوهش از نوع ترکیبی اکتشافی متوالی بود. در فاز کیفی، مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با ۲۱ متخصص آموزش ابتدایی و تحلیل محتوای اسناد بالادستی انجام شد. در فاز کمی، الگوی طراحی‌شده از طریق پرسشنامه محقق‌ساخته توسط ۳۲۰ معلم ابتدایی اعتبارسنجی شد و در یک مطالعه شبه‌آزمایشی با ۶۲ دانش‌آموز پایه چهارم و پنجم اجرا گردید. یافته‌ها: تحلیل محتوای کیفی پنج مؤلفه اصلی را شناسایی کرد: تفکر انتقادی دیجیتال، شهروندی دیجیتال، تولید محتوای خلاق، امنیت و حریم خصوصی، و یادگیری خودتنظیمی دیجیتال. اعتبارسنجی الگو نشان داد که تمامی مؤلفه‌ها از نظر تناسب با سطح شناختی دانش‌آموزان ابتدایی مورد تأیید قوی معلمان قرار گرفت (میانگین نمرات بالاتر از ۴.۲ از ۵). نتایج شبه‌آزمایش نشان داد گروه آزمایش در پس‌آزمون مهارت‌های تفکر انتقادی (d = 0.87)، پرسشگری (d = 0.72) و درک حریم خصوصی (d = 0.۶۴) به‌طور معناداری بهتر از گروه کنترل عمل کرد (p < ۰.۰۱). تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد حمایت معلم (β = ۰.۴۱) و دسترسی به فناوری (β = ۰.۲۸) پیش‌بین‌های معنادار پذیرش الگو توسط معلمان بودند. نتیجه‌گیری: مدل ترکیبی پیشنهادی، چارچوبی عملیاتی و بومی‌سازی‌شده برای پرورش شهروندان دیجیتال انتقادی از سنین ابتدایی فراهم می‌کند. موفقیت اجرای این مدل مستلزم توانمندسازی معلمان، تأمین زیرساخت‌های فناورانه عادلانه و بازنگری در محتوای برنامه درسی است.
بیوکی، فاضل ; رفیعی، مریم ; پهلوان توسروندانی، لیلا.(1405).طراحی و اعتبارسنجی مدل ترکیبی یادگیری عمیق و سواد دیجیتال انتقادی در آموزش ابتدایی ایران: رویکردی داده‌محور برای پرورش تفکر انتقادی و مشارکت فعال دیجیتال.مجله یافته های پیشروان علوم تربیتی و آموزشی3(6).
