بررسي اثربخشي معنويت درماني اسلامي بر اميد مادران با فرزندان مبتلا به سرطان

بیماری سرطان در کودک، از همان ابتدای تشخيص، بر روی ابعاد جسمي، اجتماعي، رواني و معنوی افراد مبتلا و مراقبين آنها به ویژه مادران، آثار مخربی به جای مي گذارد، از این¬رو این پژوهش با هدف ‌بررسي اثربخشيِ معنويت درماني اسلامي بر اميد مادران با فرزندان مبتلا به سرطان انجام گرفت. روش تحقیق نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماري را كليه مادران داراي فرزندان مبتلا به سرطان مراجعه كننده به مطب پزشكان شهر يزد تشکیل دادند و 30 نفر از مادران به شيوه در دسترس انتخاب شدند و به طور تصادفی در دو گروه آزمايش و گروه كنترل جای¬دهی شدند. سپس مداخلات آموزشی برای گروه آزمایش طی 8 جلسه 70 دقیقه¬ای اجرا گردید. در طی این دوره، گروه کنترل هیچگونه آموزشی دریافت نکردند. پیش از دوره¬ی آموزشی و پس از آن از هر دو گروه پیش¬آزمون و پس¬آزمون به عمل¬آمد و در نهایت نتایج دو گروه مقایسه و تحلیل شدند. ابزار تحقیق، پرسشنامه اميد بر اساس منابع اسلامی خلیلیان شلمزاری و همکاران (۱۳۹۲) بود و داده¬های پرسشنامه با استفاده از نرم¬افزار spss نسخه¬20 مورد پردازش و تحلیل قرار گرفت. یافته¬های تحلیل کواریانس با توجه به سطح معناداری 001/0 نشان¬داد که 9/53 درصد کواریانس نمرات پس-آزمون «امید» در بین مادران دارای فرزند مبتلا ¬به ¬سرطان ناشی از تاثیر «معنويت¬درماني اسلامي» بوده است و با توجه به میانگین¬ها باعث افزایش نمره¬ی «امید» شده است. همچنین، در خصوص مولفه-های امید، یافته¬های تحلیل کواریانس (0.05 p<) نشان داد که مداخله آموزشی بر مولفه¬های هفت¬گانه¬ی امید در بین مادران دارای فرزند مبتلا به سرطان تاثیر داشته؛ و «0/60 درصد از کواریانس نمرات پس آزمون هدفمندی»، «2/52 درصد مولفه ی تلاش امیدوارانه»؛ «3/49 درصد مولفه¬ی رابطه¬ی فرد و تکیه¬گاه» «4/38 درصد مولفه¬ی تکیه گاه امید»؛ «1/31 درصد مولفه¬ی راه¬حل¬های امید»؛ «9/26 درصد مولفه¬ی مقابله با موانع امید» و «3/21 درصد مولفه¬ی اسباب امید» در بین مادران دارای فرزند مبتلا به سرطان ناشی از تاثیر مداخله¬ی آموزشی بوده و باعث افزایش نمره¬ی خرده¬مقیاس¬ها شده و به ارتقای امید انجامیده است. بنابراین می¬توان در راستای ارتقای امید در خانواده های دارای کودک مبتلا به سرطان از مداخله ی معنویت درمانی اسلامی استفاده نمود.

Cancer in children, from the very beginning of diagnosis, has devastating effects on the physical, social, psychological and spiritual dimensions of the affected individuals and their caregivers, especially mothers. Therefore, this study was conducted with the aim of investigating the effectiveness of Islamic spirituality therapy on the hope of mothers with children with cancer. The research method was a semi-experimental design with a pre-test and post-test design with a control group. The statistical population consisted of all mothers with children with cancer who referred to doctors' offices in Yazd, and 30 mothers were selected by convenience and randomly assigned to two experimental and control groups. Then, educational interventions were implemented for the experimental group during 8 70-minute sessions. During this period, the control group did not receive any education. Before and after the education period, both groups were given a pre-test and post-test, and finally, the results of the two groups were compared and analyzed. The research tool was the Hope Questionnaire based on Islamic sources by Khalilian Shalmazari et al. (2013) and the questionnaire data were processed and analyzed using SPSS software version 20. The findings of the analysis of covariance, with a significance level of 0.001, showed that 53.9% of the covariance of the post-test scores of "Hope" among mothers with children with cancer was due to the effect of "Islamic spirituality" and, considering the averages, it increased the score of "Hope". Also, regarding the components of hope, the findings of the analysis of covariance (p<0.05) showed that the educational intervention had an effect on the seven components of hope among mothers with children with cancer; and "0.60% of the covariance of the post-test scores of purposefulness", "52.2% of the component of hopeful effort"; "49.3% of the individual-support relationship component", "38.4% of the support component of hope", "31.1% of the solutions component of hope", "26.9% of the component of coping with obstacles to hope" and "21.3% of the component of reasons for hope" among mothers with children with cancer were due to the effect of the educational intervention and increased the subscale scores and led to the promotion of hope. Therefore, Islamic spirituality therapy intervention can be used to promote hope in families with children with cancer.