بازطراحی امور تربیتی و آموزشی در عصر هوش مصنوعی: واکاوی پداگوژیک، چالش‌های اخلاقی و راهبردهای پرورش تفکر انتقادی

دانلود مقاله

دانلود PDF مقاله

PDF · 257.7 KB

تاریخ انتشار: 1403

محل انتشار: مجله یافته های پیشروان علوم تربیتی و آموزشی

دوره 1، شماره 13

بازدید: 29

زبان: فارسی

بازطراحی امور تربیتی و آموزشی در عصر هوش مصنوعی: واکاوی پداگوژیک، چالش‌های اخلاقی و راهبردهای پرورش تفکر انتقادی

چکیده

ورود شتابان فناوری‌های هوش مصنوعی (AI) به زیست‌بوم آموزش و پرورش، مناسبات سنتی میان معلم، یادگیرنده و برنامه‌های درسی را دستخوش دگرگونی بنیادین کرده است. این تحول نوین ایجاب می‌کند که امور تربیتی و آموزشی دیگر نه در چارچوب‌های جداگانه یا الگوهای خطی، بلکه در یک پیوستار هم‌افزا با محوریت سواد فناوری و شایستگی‌های انسانی بازتعریف شوند. هدف از این مطالعه مروری-تحلیلی، واکاوی پیامدها، فرصت‌ها و چالش‌های پداگوژیک و تربیتی به‌کارگیری هوش مصنوعی در محیط‌های یادگیری، با تأکید بر پرورش تفکر انتقادی، اخلاق دیجیتال و تربیت تمام‌ساحتی است. روش‌شناسی این پژوهش، از نوع مروری روایی-تحلیلی مبتنی بر بررسی نظام‌مند ادبیات علمی منتشرشده در پایگاه‌های معتبر پژوهشی کشور است. یافته‌ها نشان می‌دهند که اگرچه ابزارهای هوش مصنوعی قابلیت شخصی‌سازی آموزش، کاهش بار بوروکراتیک معلمان و شبیه‌سازی مسائل پیچیده را دارند، اما مخاطراتی نظیر تنبلی شناختی، سوگیری‌های الگوریتمی، نقض حریم خصوصی و تهدید رشد قضاوت اخلاقی را نیز در پی خواهند داشت. در نتیجه، گذار موفق نیازمند پرورش «سواد هوش مصنوعی»، تقویت پداگوژی مبتنی بر کندوکاو جمعی و ارتقای اخلاق حرفه‌ای معلمان است. در پایان، راهکارهای سیاستی و کاربردی برای مدیران، مربیان تربیتی و طراحان درسی پیشنهاد شده است.

کلیدواژه‌ها

هوش مصنوعی، امور تربیتی و آموزشی، تفکر انتقادی، اخلاق دیجیتال، پداگوژی نوین، تربیت تمام‌ساحتی.

اطلاعات و ابزارهای مقاله

لینک ثابت:
https://minare.ir/articles/journal/MDOI-02-2026.0379
تاریخ نمایه‌سازی: 07 شهریور 1405

استناد به این مقاله

رضائی، سحر ; فلاحتداری، فاطمه ; احمدی، منیژه ; مهرگان، مژگان.(1403).بازطراحی امور تربیتی و آموزشی در عصر هوش مصنوعی: واکاوی پداگوژیک، چالش‌های اخلاقی و راهبردهای پرورش تفکر انتقادی.مجله یافته های پیشروان علوم تربیتی و آموزشی1(13).