طراحی و اعتبارسنجی الگوی تدریس خلاق مبتنی بر یادگیری فعال در آموزش قواعد زبان عربی در دوره متوسطه

پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتبارسنجی الگوی تدریس خلاق مبتنی بر یادگیری فعال در آموزش قواعد زبان عربی در دوره متوسطه انجام شد. روش پژوهش از نوع آمیخته (کیفی–کمی) و با رویکرد اکتشافی متوالی بود. در بخش کیفی، به منظور شناسایی مؤلفه‌های مؤثر در تدریس خلاق قواعد عربی، دیدگاه‌های متخصصان برنامه‌ریزی درسی، آموزش زبان عربی و معلمان با تجربه مورد بررسی قرار گرفت و داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با روش تحلیل مضمون تحلیل شدند. بر اساس نتایج این مرحله، الگوی پیشنهادی تدریس خلاق مبتنی بر یادگیری فعال طراحی گردید که شامل مؤلفه‌هایی مانند درگیرسازی فعال دانش‌آموزان، مسئله‌محوری، تعامل و همکاری، بهره‌گیری از فعالیت‌های خلاقانه، بازخورد مستمر و ارزشیابی تکوینی بود. در بخش کمی، به منظور اعتبارسنجی الگو، پرسشنامه‌ای مبتنی بر مؤلفه‌های استخراج‌شده تهیه و در میان جمعی از خبرگان و معلمان زبان عربی توزیع شد. روایی ابزار با استفاده از نظر خبرگان و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ مورد تأیید قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد الگوی طراحی‌شده از اعتبار مطلوبی برخوردار است و می‌تواند به عنوان چارچوبی کارآمد برای بهبود کیفیت تدریس قواعد زبان عربی در دوره متوسطه مورد استفاده قرار گیرد. به‌کارگیری این الگو با افزایش مشارکت فعال دانش‌آموزان، تقویت درک مفهومی قواعد و ارتقای انگیزش یادگیری همراه است. بر این اساس، استفاده از رویکردهای فعال و خلاق در آموزش قواعد عربی می‌تواند گامی مؤثر در جهت تحول در شیوه‌های سنتی تدریس این درس در مدارس باشد.

پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتبارسنجی الگوی تدریس خلاق مبتنی بر یادگیری فعال در آموزش قواعد زبان عربی در دوره متوسطه انجام شد. روش پژوهش از نوع آمیخته (کیفی–کمی) و با رویکرد اکتشافی متوالی بود. در بخش کیفی، به منظور شناسایی مؤلفه‌های مؤثر در تدریس خلاق قواعد عربی، دیدگاه‌های متخصصان برنامه‌ریزی درسی، آموزش زبان عربی و معلمان با تجربه مورد بررسی قرار گرفت و داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با روش تحلیل مضمون تحلیل شدند. بر اساس نتایج این مرحله، الگوی پیشنهادی تدریس خلاق مبتنی بر یادگیری فعال طراحی گردید که شامل مؤلفه‌هایی مانند درگیرسازی فعال دانش‌آموزان، مسئله‌محوری، تعامل و همکاری، بهره‌گیری از فعالیت‌های خلاقانه، بازخورد مستمر و ارزشیابی تکوینی بود. در بخش کمی، به منظور اعتبارسنجی الگو، پرسشنامه‌ای مبتنی بر مؤلفه‌های استخراج‌شده تهیه و در میان جمعی از خبرگان و معلمان زبان عربی توزیع شد. روایی ابزار با استفاده از نظر خبرگان و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ مورد تأیید قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد الگوی طراحی‌شده از اعتبار مطلوبی برخوردار است و می‌تواند به عنوان چارچوبی کارآمد برای بهبود کیفیت تدریس قواعد زبان عربی در دوره متوسطه مورد استفاده قرار گیرد. به‌کارگیری این الگو با افزایش مشارکت فعال دانش‌آموزان، تقویت درک مفهومی قواعد و ارتقای انگیزش یادگیری همراه است. بر این اساس، استفاده از رویکردهای فعال و خلاق در آموزش قواعد عربی می‌تواند گامی مؤثر در جهت تحول در شیوه‌های سنتی تدریس این درس در مدارس باشد.