تاریخ انتشار: 1405
محل انتشار: مجله یافته های پیشروان علوم تربیتی و آموزشی
دوره 3، شماره 6
بازدید: 38
زبان: فارسی
شبکه‌های اجتماعی به‌عنوان یکی از ارکان اصلی زندگی دیجیتال امروزی، تأثیرات عمیق و چندوجهی بر سلامت روان، عملکرد اجتماعی و تحصیلی دانش‌آموزان با نیازهای ویژه داشته‌اند. پژوهش‌های مروری نشان می‌دهند که این بسترها می‌توانند از یک سو با فراهم‌آوردن فرصت‌های تعامل اجتماعی، کاهش انزوا، افزایش خودکارآمدی و دسترسی به منابع آموزشی، به بهبود سلامت روان و پیشرفت تحصیلی این دانش‌آموزان کمک کنند و از سوی دیگر، با ایجاد چالش‌هایی نظیر قلدری سایبری، اضطراب اجتماعی، اعتیاد به فضای مجازی و مقایسه‌های ناسالم، سلامت روان آنان را به خطر بیندازند. شواهد حاکی از آن است که دانش‌آموزان با نیازهای ویژه به دلیل ویژگی‌های شناختی، هیجانی و اجتماعی خاص، آسیب‌پذیری بیشتری در برابر اثرات منفی شبکه‌های اجتماعی دارند، اما در صورت طراحی مداخلات آموزشی و حمایتی مناسب، می‌توانند از مزایای این فناوری‌ها بهره‌مند شوند. عملکرد اجتماعی این دانش‌آموزان تحت تأثیر کیفیت تعاملات آنلاین، حمایت همسالان و مهارت‌های ارتباطی دیجیتال قرار می‌گیرد و عملکرد تحصیلی آنان نیز با دسترسی به محتوای آموزشی متنوع، یادگیری مشارکتی و انگیزش تحصیلی مرتبط است. این مرور نظام‌مند با تحلیل یافته‌های پژوهش‌های پیشین، به بررسی ابعاد مثبت و منفی، عوامل میانجی و تعدیل‌گر، و راهکارهای مداخله‌ای می‌پردازد و بر ضرورت آموزش سواد رسانه‌ای، نظارت والدینی، طراحی پلتفرم‌های فراگیر و برنامه‌های حمایتی مدرسه‌محور تأکید می‌کند. در نهایت، نتیجه‌گیری می‌شود که اثرات شبکه‌های اجتماعی بر این دانش‌آموزان وابسته به نوع استفاده، حمایت‌های محیطی و ویژگی‌های فردی آنان است و سیاست‌گذاری‌های آموزشی باید به‌گونه‌ای باشد که تعادل میان فرصت‌ها و تهدیدهای فضای مجازی را برای این گروه آسیب‌پذیر برقرار سازد.
زنگویی روشناوند، سارا ; شرافتی مقدم، زهرا ; حقی پور، معصومه ; نظری سارجلو، نسرین.(1405).نقش شبکه‌های اجتماعی بر سلامت روان دانش‌آموزان نیازهای ویژه، عملکرد اجتماعی و تحصیلی کاربران.مجله یافته های پیشروان علوم تربیتی و آموزشی3(6).