بازخوانی رویکردهای نوین یاددهی-یادگیری در حوزه علوم اجتماعی و انسانی (مطالعات اجتماعی، تاریخ و جغرافیا) در دوره اول متوسطه: چالش‌ها، افق‌ها و الگوهای تحولی

دانلود مقاله

دانلود PDF مقاله

PDF · 257 KB

تاریخ انتشار: 1403

محل انتشار: مجله یافته های پیشروان علوم تربیتی و آموزشی

دوره 1، شماره 13

بازدید: 41

زبان: فارسی

بازخوانی رویکردهای نوین یاددهی-یادگیری در حوزه علوم اجتماعی و انسانی (مطالعات اجتماعی، تاریخ و جغرافیا) در دوره اول متوسطه: چالش‌ها، افق‌ها و الگوهای تحولی

نویسندگان مقاله

چکیده

برنامه درسی حوزه علوم اجتماعی شامل دروس مطالعات اجتماعی، تاریخ و جغرافیا در دوره اول متوسطه، بستری بنیادین برای شکل‌دهی به هویت ملی، تکوین آگاهی تاریخی، سواد مکانی-محیطی و پرورش مهارت‌های شهروندی فکورانه است. با وجود این جایگاه راهبردی، رویه‌های آموزشی جاری در مدارس غالباً تحت حاکمیت رویکردهای سنتی، انتقال خطی اطلاعات و حافظه‌سپاری حقایق خام قرار دارد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل و سنتز نظام‌مند پژوهش‌ها و تجارب علمی پیرامون رویکردهای یاددهی-یادگیری این حوزه در دوره اول متوسطه انجام شده است. روش این پژوهش، مرور روایتی-تحلیلی مبتنی بر بررسی ۲۵ مقاله و کتاب مرجع علمی-پژوهشی در پایگاه‌های معتبر داخلی (نورمگز، مگ‌ایران و SID) است. یافته‌های این مرور نشان می‌دهد که تحول کارکردی در تدریس این دروس در گرو گذار از آموزش مستقیم به «کاوشگری مسئله‌محور»، «به‌کارگیری تحلیل انتقادی اسناد و شواهد در تاریخ»، «تلفیق سامانه‌های اطلاعات جغرافیایی (GIS) و نقشه در جغرافیا» و «ایفای نقش و شبیه‌سازی مسائل اجتماعی» است. نتیجه‌گیری نشان می‌دهد پیوند این دروس با مسائل واقعی جامعه و زیست‌جهان دانش‌آموزان، یادگیری را از بازتولید محفوظات به کنشگری معنادار و رشد مدنی ارتقا می‌بخشد.

کلیدواژه‌ها

مطالعات اجتماعی، آموزش تاریخ، آموزش جغرافیا، دوره اول متوسطه، تفکر انتقادی، روش‌های فعال تدریس، هویت ملی.

اطلاعات و ابزارهای مقاله

لینک ثابت:
https://minare.ir/articles/journal/MDOI-02-2026.0581
تاریخ نمایه‌سازی: 14 مهر 1405

استناد به این مقاله

فرض اللهی، سارا.(1403).بازخوانی رویکردهای نوین یاددهی-یادگیری در حوزه علوم اجتماعی و انسانی (مطالعات اجتماعی، تاریخ و جغرافیا) در دوره اول متوسطه: چالش‌ها، افق‌ها و الگوهای تحولی.مجله یافته های پیشروان علوم تربیتی و آموزشی1(13).