تحلیل تأثیر سبک‌های فرزندپروری والدین بر سلامت روان، سازگاری اجتماعی و کاهش نشانه‌های اختلالات رفتاری و هیجانی در دانش‌آموزان دوره ابتدایی

Analyzing the effect of parental parenting styles on mental health, social adjustment, and reducing symptoms of behavioral and emotional disorders in elementary school students

شماره مجله

دوره 3، شماره 1

تاریخ انتشار

04 فروردین 1405

زبان مقاله

فارسی

MDOI

MDOI-02-2026.0212

سال انتشار

1405

چکیده

هدف پژوهش حاضر، تحلیل تأثیر سبک‌های فرزندپروری والدین بر سلامت روان، سازگاری اجتماعی و کاهش نشانه‌های اختلالات رفتاری و هیجانی در دانش‌آموزان دوره ابتدایی است. دوره ابتدایی یکی از حساس‌ترین مراحل رشد روانی و اجتماعی کودکان محسوب می‌شود و شیوه تعامل والدین با فرزندان می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری ویژگی‌های شخصیتی، مهارت‌های ارتباطی، کنترل هیجان‌ها و سلامت روان آنان داشته باشد. ازاین‌رو، بررسی نقش سبک‌های مختلف فرزندپروری در پیشگیری از مشکلات روان‌شناختی کودکان، اهمیت ویژه‌ای در حوزه روان‌شناسی تربیتی دارد.پژوهش حاضر با روش مروری ـ تحلیلی انجام شده است. در این مطالعه، منابع علمی، کتاب‌ها، مقالات پژوهشی داخلی و خارجی مرتبط با سبک‌های فرزندپروری، سلامت روان کودکان، سازگاری اجتماعی و اختلالات رفتاری و هیجانی دانش‌آموزان دوره ابتدایی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته‌اند. داده‌های به‌دست‌آمده از مطالعات پیشین با هدف شناسایی ارتباط میان شیوه‌های تربیتی والدین و پیامدهای روان‌شناختی کودکان دسته‌بندی و تفسیر شده است.یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که سبک فرزندپروری مقتدرانه، که بر محبت، حمایت عاطفی، ارتباط مؤثر، تعیین قوانین منطقی و توجه به استقلال کودک تأکید دارد، بیشترین ارتباط را با افزایش سلامت روان، عزت‌نفس، مسئولیت‌پذیری و سازگاری اجتماعی دانش‌آموزان دارد. در مقابل، سبک‌های فرزندپروری مستبدانه، سهل‌گیرانه و طردکننده با افزایش احتمال بروز مشکلاتی مانند اضطراب، پرخاشگری، کاهش اعتمادبه‌نفس، ضعف مهارت‌های اجتماعی و نشانه‌های اختلالات رفتاری و هیجانی همراه هستند. همچنین نتایج مطالعات نشان می‌دهد که کیفیت روابط عاطفی والدین با کودکان، میزان حمایت روانی، نحوه مدیریت تعارض‌ها و شیوه واکنش والدین به رفتارهای کودک، از عوامل مهم در پیشگیری یا تشدید مشکلات روان‌شناختی در دوره ابتدایی به شمار می‌روند. بر اساس نتایج این پژوهش، سبک فرزندپروری والدین یکی از عوامل اساسی و تأثیرگذار بر سلامت روان و رشد اجتماعی کودکان دوره ابتدایی است. ایجاد آگاهی در والدین درباره شیوه‌های تربیتی مناسب، آموزش مهارت‌های فرزندپروری مثبت و تقویت تعامل میان خانواده و مدرسه می‌تواند نقش مؤثری در کاهش اختلالات رفتاری و هیجانی کودکان داشته باشد. بنابراین، توجه نظام آموزشی و خانواده‌ها به الگوهای فرزندپروری سازنده، زمینه را برای رشد متعادل روانی، اجتماعی و تحصیلی دانش‌آموزان فراهم می‌سازد.

Abstract

The purpose of this study is to analyze the effect of parents' parenting styles on mental health, social adjustment and reducing the symptoms of behavioral and emotional disorders in elementary school students. The elementary period is one of the most sensitive stages of children's psychological and social development, and the way parents interact with their children can play a decisive role in the formation of their personality traits, communication skills, emotional control, and mental health. Therefore, investigating the role of different parenting styles in the prevention of children's psychological problems is of particular importance in the field of educational psychology. In this study, scientific sources, books, domestic and foreign research articles related to parenting styles, children's mental health, social adaptation and behavioral and emotional disorders of primary school students have been analyzed. The data obtained from previous studies have been categorized and interpreted with the aim of identifying the relationship between parenting methods and children's psychological outcomes. Research findings show that authoritative parenting style, which emphasizes affection, emotional support, effective communication, determining logical rules and attention to child independence, is most related to increasing mental health, self-esteem, responsibility and social adjustment of students. On the other hand, authoritarian, permissive, and rejecting parenting styles are associated with increased probability of problems such as anxiety, aggression, decreased self-confidence, weak social skills, and signs of behavioral and emotional disorders. Also, the results of the studies show that the quality of emotional relationships between parents and children, the amount of psychological support, how to manage conflicts, and how parents react to children's behaviors are important factors in preventing or aggravating psychological problems in elementary school. Based on the results of this research, the parenting style of parents is one of the basic and influencing factors on the mental health and social development of elementary school children. Creating awareness among parents about appropriate educational methods, teaching positive parenting skills and strengthening interaction between family and school can play an effective role in reducing children's behavioral and emotional disorders. Therefore, the attention of the educational system and families to constructive parenting patterns provides the basis for the balanced psychological, social and academic growth of students.