بررسی رابطه روش‌های فعال تدریس و مشارکت کلاسی فراگیران

Examining the Relationship Between Active Teaching Methods and Learners' Classroom Participation

شماره مجله

دوره 2، شماره 4

تاریخ انتشار

01 تیر 1404

زبان مقاله

فارسی

MDOI

MDOI-02-2026.0110

سال انتشار

1404

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه روش‌های فعال تدریس و مشارکت کلاسی فراگیران انجام شده است. در سال‌های اخیر، تحول در رویکردهای آموزشی از الگوهای سنتی و معلم‌محور به سوی الگوهای یادگیرنده‌محور، اهمیت روش‌های فعال تدریس را بیش از پیش آشکار ساخته است. در این رویکرد، فراگیر نه دریافت‌کننده‌ای منفعل، بلکه عنصری پویا در فرایند یاددهی ـ یادگیری تلقی می‌شود. روش‌های فعال تدریس با فراهم کردن فرصت پرسشگری، بحث، همکاری، حل مسئله، اظهارنظر و درگیری ذهنی و عملی فراگیران، بستر مناسبی برای افزایش مشارکت کلاسی فراهم می‌آورند. مشارکت کلاسی نیز به عنوان یکی از شاخص‌های مهم یادگیری اثربخش، نقش تعیین‌کننده‌ای در رشد شناختی، عاطفی و اجتماعی فراگیران دارد. این مقاله با رویکردی مروری و تحلیلی، ضمن تبیین مفهوم روش‌های فعال تدریس و ابعاد مختلف مشارکت کلاسی، به بررسی پیوند میان این دو متغیر پرداخته است. نتایج بررسی‌ها نشان می‌دهد هرچه معلمان بیشتر از شیوه‌های فعال مانند بحث گروهی، یادگیری مشارکتی، پرسش و پاسخ هدایت‌شده، ایفای نقش و حل مسئله استفاده کنند، میزان حضور ذهنی، تعامل کلامی، مسئولیت‌پذیری آموزشی و مشارکت رفتاری فراگیران نیز افزایش می‌یابد. در مجموع می‌توان نتیجه گرفت که به‌کارگیری روش‌های فعال تدریس، زمینه‌ساز پویایی کلاس درس و ارتقای کیفیت یادگیری است و می‌تواند به عنوان یکی از راهبردهای مؤثر در بهبود عملکرد آموزشی مورد توجه قرار گیرد.

Abstract

The present study was conducted with the aim of examining the relationship between active teaching methods and learners’ classroom participation. In recent years, the shift in educational approaches from traditional, teacher-centered models toward learner-centered models has made the importance of active teaching methods more evident than ever. In this approach, the learner is regarded not as a passive recipient, but as a dynamic element in the teaching-learning process. By providing opportunities for questioning, discussion, collaboration, problem-solving, expressing opinions, and learners’ mental and practical engagement, active teaching methods create a suitable context for increasing classroom participation. Classroom participation, as one of the important indicators of effective learning, also plays a decisive role in learners’ cognitive, emotional, and social development. This article, adopting a review and analytical approach, examines the connection between these two variables while explaining the concept of active teaching methods and the different dimensions of classroom participation. The results of the review show that the more teachers use active methods such as group discussion, cooperative learning, guided question-and-answer, role-playing, and problem-solving, the more learners’ mental presence, verbal interaction, educational responsibility, and behavioral participation increase. Overall, it can be concluded that the use of active teaching methods contributes to a more dynamic classroom environment and improves the quality of learning, and it can be considered one of the effective strategies for enhancing educational performance.