تحلیل مروری تعامل «هوش مصنوعی مولد» و «عدالت آموزشی» و «کیفیت یادگیری» در مدارس هوشمند

شماره مجله

دوره 2، شماره 13

تاریخ انتشار

07 دی 1404

زبان مقاله

فارسی

MDOI

MDOI-02-2026.0147

سال انتشار

1404

چکیده

تحولات سریع در حوزه هوش مصنوعی، به‌ویژه ظهور هوش مصنوعی مولد، فرصت‌های تازه‌ای برای بهبود فرایندهای آموزشی در مدارس هوشمند فراهم کرده است. این فناوری‌ها با قابلیت تولید خودکار محتوا، تحلیل داده‌های آموزشی و ارائه بازخوردهای شخصی‌سازی‌شده، می‌توانند به ارتقای کیفیت یادگیری و بهبود تجربه آموزشی دانش‌آموزان کمک کنند. در عین حال، استفاده از هوش مصنوعی مولد در محیط‌های آموزشی می‌تواند نقش مهمی در کاهش نابرابری‌های آموزشی ایفا کند؛ زیرا امکان دسترسی گسترده‌تر به منابع یادگیری، آموزش متناسب با نیازهای فردی و حمایت از دانش‌آموزان با پیش‌زمینه‌های مختلف را فراهم می‌سازد. با این حال، بهره‌گیری از این فناوری بدون توجه به چالش‌هایی نظیر شکاف دیجیتال، سوگیری الگوریتمی، مسائل اخلاقی و نیاز به ارتقای سواد دیجیتال معلمان و دانش‌آموزان، ممکن است پیامدهای منفی نیز به همراه داشته باشد.این مقاله با رویکرد مروری و تحلیل مطالعات و منابع علمی موجود، به بررسی تعامل میان سه مفهوم کلیدی «هوش مصنوعی مولد»، «عدالت آموزشی» و «کیفیت یادگیری» در چارچوب مدارس هوشمند می‌پردازد. هدف اصلی پژوهش، شناسایی ظرفیت‌ها، فرصت‌ها و چالش‌های استفاده از هوش مصنوعی مولد در جهت تحقق عدالت آموزشی و بهبود کیفیت یادگیری است. نتایج بررسی‌ها نشان می‌دهد که کاربرد هوش مصنوعی مولد می‌تواند از طریق شخصی‌سازی مسیر یادگیری، افزایش دسترسی به منابع آموزشی، ارائه بازخوردهای سریع و دقیق و پشتیبانی از نقش معلمان به‌عنوان تسهیل‌گران یادگیری، به ارتقای کیفیت آموزشی کمک کند. با این حال، تحقق این مزایا مستلزم فراهم شدن زیرساخت‌های فناوری مناسب، سیاست‌گذاری آموزشی هوشمندانه و رعایت اصول اخلاقی در طراحی و استفاده از سامانه‌های هوش مصنوعی است. بر این اساس، توجه هم‌زمان به توسعه فناوری و عدالت در دسترسی و استفاده از آن، شرط اساسی برای بهره‌گیری مؤثر از هوش مصنوعی مولد در مدارس هوشمند به شمار می‌رود.