نقش مدیران آموزشی در ایجاد فرهنگ خلاقیت و نوآوری در مدارس متوسطه

شماره مجله

دوره 3، شماره 3

تاریخ انتشار

01 خرداد 1405

زبان مقاله

فارسی

MDOI

MDOI-02-2026.0188

سال انتشار

1405

چکیده

هدف اصلی پژوهش حاضر، بررسی جامع و تحلیل ساختاری نقش مدیران آموزشی در شکل‌دهی و پایداری فرهنگ خلاقیت و نوآوری در مدارس مقطع متوسطه است. این مطالعه با اتکا به روش مروری-کتابخانه‌ای و واکاوی عمیق ادبیات پژوهشی و اسناد مکتوب مرتبط با حوزه‌های روان‌شناسی تربیتی و مدیریت آموزشی سامان یافت. یافته‌های حاصل از تبیین متون نشان می‌دهد که مدیران آموزشی به عنوان مهندسان جو سازمانی و رهبران تربیتی، نقشی بی‌بدلیل در دگرگونی ساختارهای صلب سنتی و تبدیل مدارس به محیط‌های یادگیری دانش‌آموزمحور ایفا می‌کنند. مدیریت دموکراتیک و حمایتی در مدارس متوسطه، از طریق بازتعریف هویت حرفه‌ای معلمان، ارتقای باورهای خودکارآمدی آنان و غنی‌سازی فضاهای فیزیکی و روان‌شناختی، بسترساز اصلی ارتقای تفکر واگرا، انگیزش تحصیلی و اشتیاق یادگیری در دانش‌آموزان است. تحلیل پیشینه‌ها مشخص ساخت که مؤلفه‌هایی نظیر کیفیت رابطه معلم-دانش‌آموز، شایستگی‌های دیجیتال کادر آموزشی، بکارگیری بازی‌های آموزشی و ابزارهای نوین تعاملی، به عنوان متغیرهای کلیدی و واسطه‌ای، تحت تأثیر مستقیم سبک رهبری مدیران قرار دارند. نتایج نهایی حاکی از آن است که فرهنگ خلاقیت سازه‌ای کاملاً مدیریت‌پذیر و توسعه‌یافتنی است و ساختار کالبدی و روانی مدرسه می‌تواند تحت هدایت یک مدیر نوآور، همچون شتاب‌دهنده برای شکوفایی استعدادهای بالقوه دانش‌آموزان عمل کند. بر این اساس، تغییر رویکرد مدیریت مدارس از وظایف صرف اداری به سمت رهبری یادگیری خلاق، از ضرورت‌های اساسی نظام تعلیم و تربیت معرفی می‌شود.