آموزش مفاهیم فیزیک در پایه ششم ابتدایی با رویکرد یادگیری فعال، کاوشگری و ارزشیابی تکوینی: یک مقاله مروری

شماره مجله

دوره 3، شماره 1

تاریخ انتشار

01 فروردین 1405

زبان مقاله

فارسی

MDOI

MDOI-02-2026.0220

سال انتشار

1405

چکیده

آموزش مفاهیم فیزیک در پایه ششم ابتدایی از آن جهت اهمیت دارد که این مفاهیم، در عین پیوند با تجربه‌های روزمره دانش‌آموزان، دارای سطحی از انتزاع هستند و در صورت تدریس حافظه‌محور، به یادگیری سطحی و شکل‌گیری بدفهمی‌های پایدار می‌انجامند. هدف مقاله حاضر، مرور و تحلیل رویکردهای مؤثر در آموزش مفاهیم فیزیک پایه ششم با تأکید بر یادگیری فعال، یادگیری کاوشگرانه و ارزشیابی تکوینی است. روش پژوهش از نوع مروری ـ تحلیلی است و با اتکا به اسناد برنامه درسی، کتاب درسی و راهنمای معلم علوم ششم، منابع فارسی حوزه آموزش علوم، روان‌شناسی تربیتی، ارزشیابی پیشرفت تحصیلی و روش‌های تدریس تدوین شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که آموزش مفاهیمی چون نیرو، حرکت، انرژی، نور، صدا و الکتریسیته زمانی اثربخش‌تر است که دانش‌آموز در فعالیت‌های مشاهده‌ای، آزمایشی، گفت‌وگویی، مدل‌سازی و حل مسئله مشارکت داشته باشد و معلم نیز از ارزشیابی تکوینی برای شناسایی بدفهمی‌ها و اصلاح پیوسته فرایند یادگیری بهره گیرد. همچنین، نقش دانش تربیتی ـ محتوایی معلم در تبدیل مفاهیم علمی به تجربه‌های قابل فهم برای دانش‌آموزان پایه ششم بسیار تعیین‌کننده است. نتیجه‌گیری مقاله آن است که تلفیق یادگیری فعال، کاوشگری و ارزشیابی تکوینی می‌تواند کیفیت آموزش فیزیک در دوره ابتدایی را به‌طور معناداری ارتقا دهد و به شکل‌گیری سواد علمی و تفکر علمی در دانش‌آموزان کمک کند.