راهکارهای فعال سازی دانش آموزان بی انگیزه در کلاس درس

Strategies for activating unmotivated students in the classroom

شماره مجله

دوره 3، شماره 4

تاریخ انتشار

01 مرداد 1405

زبان مقاله

فارسی

MDOI

MDOI-02-2026.0326

سال انتشار

1405

چکیده

بی‌انگیزگی دانش‌آموزان یکی از چالش‌های مهم فرایند یاددهی ـ یادگیری است که می‌تواند موجب کاهش مشارکت کلاسی، افت پیشرفت تحصیلی و کاهش علاقه به فعالیت‌های آموزشی شود. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تبیین راهکارهای فعال‌سازی دانش‌آموزان بی‌انگیزه در کلاس درس انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی ـ تحلیلی و از نوع مطالعات مروری است و اطلاعات آن از طریق بررسی کتاب‌ها، مقالات علمی و پژوهش‌های مرتبط با انگیزش تحصیلی، بی‌انگیزگی و مشارکت دانش‌آموزان گردآوری شده است. یافته‌های پژوهش نشان داد که بی‌انگیزگی تحت تأثیر مجموعه‌ای از عوامل فردی، روان‌شناختی، خانوادگی، مدرسه‌ای و آموزشی شکل می‌گیرد و برای کاهش آن نمی‌توان به یک راهکار واحد تکیه کرد. نتایج همچنین نشان داد که ایجاد رابطه مثبت و حمایتگرانه میان معلم و دانش‌آموز، تقویت خودکارآمدی، ارائه بازخورد سازنده، استفاده از روش‌های تدریس فعال، فعالیت‌های گروهی و مشارکتی، ایجاد فرصت انتخاب، معنادار کردن محتوای آموزشی و استفاده هدفمند از فناوری می‌تواند در افزایش انگیزش و مشارکت دانش‌آموزان مؤثر باشد. بر اساس یافته‌ها، فعال‌سازی دانش‌آموزان بی‌انگیزه فرایندی تدریجی و چندبعدی است که نیازمند همکاری معلم، خانواده و مدرسه و توجه به تفاوت‌های فردی دانش‌آموزان است. در نتیجه، ایجاد محیطی امن، حمایتگر و دانش‌آموزمحور می‌تواند زمینه بازگشت دانش‌آموزان بی‌انگیزه به فرایند یادگیری و افزایش مشارکت آنان را فراهم سازد.

Abstract

Student apathy is one of the important challenges in the teaching-learning process that can lead to reduced classroom participation, poor academic achievement, and decreased interest in educational activities. The present study was conducted with the aim of identifying and explaining strategies for activating unmotivated students in the classroom. This study is applied in terms of purpose and descriptive-analytical in terms of method, and is a review study. Its information was collected through a review of books, scientific articles, and research related to academic motivation, apathy, and student participation. The findings of the study showed that apathy is formed under the influence of a set of individual, psychological, family, school, and educational factors, and it cannot be reduced by relying on a single solution. The results also showed that creating a positive and supportive relationship between teacher and student, strengthening self-efficacy, providing constructive feedback, using active teaching methods, group and collaborative activities, creating opportunities for choice, making educational content meaningful, and using technology purposefully can be effective in increasing student motivation and participation. Based on the findings, activating unmotivated students is a gradual and multidimensional process that requires cooperation between the teacher, family, and school, and attention to individual differences in students. As a result, creating a safe, supportive, and student-centered environment can pave the way for unmotivated students to return to the learning process and increase their participation.