نقش گفت‌وگوی آموزشی در کاهش تعارضات رفتاری دانش‌آموزان دوره متوسطه

شماره مجله

دوره 3، شماره 5

تاریخ انتشار

01 مرداد 1405

زبان مقاله

فارسی

MDOI

MDOI-02-2026.0360

سال انتشار

1405

چکیده

پژوهش حاضر با هدف تحلیل و تبیین نقش راهبردی «گفت‌وگوی آموزشی» به‌عنوان یکی از مولفه‌های بنیادین در مدیریت کلاس درس و کاهش تعارضات رفتاری دانش‌آموزان دوره متوسطه تدوین شده است. دوره متوسطه، به دلیل تحولات شناختی، عاطفی و اجتماعی خاص این دوران، همواره با چالش‌های رفتاری و تعارضات درون‌گروهی و بین‌گروهی همراه است که می‌تواند بر فرآیند یادگیری و فضای روانی مدرسه تأثیرات مخربی داشته باشد. در این پژوهش با استفاده از روش کتابخانه‌ای و اسنادی و با مرور نظام‌مند متون معتبر داخلی و خارجی، سازوکارهای تعاملی گفت‌وگو در کاهش تنش‌های رفتاری بررسی گردید. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که گفت‌وگوی آموزشی فراتر از یک ابزار انتقال دانش، یک کنش ارتباطی دموکراتیک و همدلانه است که از طریق ایجاد فضایی برای شنیده شدن، کاهش مقاومت‌های روانی، ارتقای هوش هیجانی و تقویت مهارت‌های حل مسئله در دانش‌آموزان، نقش مؤثری در پیشگیری از بروز تعارضات ایفا می‌کند. نتایج نشان می‌دهد که معلمان با اتخاذ رویکرد «گفت‌وگومحور» به جای رویکردهای سلطه‌جویانه یا انفعالی، می‌توانند بستر مناسبی برای تنظیم هیجانات و تعدیل رفتارهای پرخاشگرانه فراهم آورند. همچنین، این پژوهش تأکید می‌کند که گفت‌وگوی آموزشی نیازمند بسترسازی ساختاری در مدارس، تغییر در نگرش کادر آموزشی نسبت به انضباط و آموزش مهارت‌های ارتباطی به معلمان است. از یافته‌های این مطالعه می‌توان نتیجه گرفت که استمرار و نهادینه‌سازی گفت‌وگوی آموزشی نه تنها باعث کاهش چشمگیر تعارضات رفتاری می‌شود، بلکه به ارتقای سرمایه اجتماعی در محیط مدرسه و تقویت تاب‌آوری دانش‌آموزان در برابر فشارهای روانی کمک شایانی می‌کند. در نهایت، پیشنهاد می‌شود که سیاست‌گذاران نظام آموزشی با بازنگری در برنامه‌های درسی و دوره‌های ضمن خدمت معلمان، رویکردهای مبتنی بر گفت‌وگو را به‌عنوان راهکاری نوین برای مدیریت بحران‌های رفتاری در مدارس اولویت دهند.