بازطراحی امور تربیتی و آموزشی در عصر هوش مصنوعی: واکاوی پداگوژیک، چالش‌های اخلاقی و راهبردهای پرورش تفکر انتقادی


شماره مجله

دوره 1، شماره 13

تاریخ انتشار

18 شهریور 1403

زبان مقاله

فارسی

سال انتشار

1403

29 بازدید
0 دانلود
0 استناد

چکیده

ورود شتابان فناوری‌های هوش مصنوعی (AI) به زیست‌بوم آموزش و پرورش، مناسبات سنتی میان معلم، یادگیرنده و برنامه‌های درسی را دستخوش دگرگونی بنیادین کرده است. این تحول نوین ایجاب می‌کند که امور تربیتی و آموزشی دیگر نه در چارچوب‌های جداگانه یا الگوهای خطی، بلکه در یک پیوستار هم‌افزا با محوریت سواد فناوری و شایستگی‌های انسانی بازتعریف شوند. هدف از این مطالعه مروری-تحلیلی، واکاوی پیامدها، فرصت‌ها و چالش‌های پداگوژیک و تربیتی به‌کارگیری هوش مصنوعی در محیط‌های یادگیری، با تأکید بر پرورش تفکر انتقادی، اخلاق دیجیتال و تربیت تمام‌ساحتی است. روش‌شناسی این پژوهش، از نوع مروری روایی-تحلیلی مبتنی بر بررسی نظام‌مند ادبیات علمی منتشرشده در پایگاه‌های معتبر پژوهشی کشور است. یافته‌ها نشان می‌دهند که اگرچه ابزارهای هوش مصنوعی قابلیت شخصی‌سازی آموزش، کاهش بار بوروکراتیک معلمان و شبیه‌سازی مسائل پیچیده را دارند، اما مخاطراتی نظیر تنبلی شناختی، سوگیری‌های الگوریتمی، نقض حریم خصوصی و تهدید رشد قضاوت اخلاقی را نیز در پی خواهند داشت. در نتیجه، گذار موفق نیازمند پرورش «سواد هوش مصنوعی»، تقویت پداگوژی مبتنی بر کندوکاو جمعی و ارتقای اخلاق حرفه‌ای معلمان است. در پایان، راهکارهای سیاستی و کاربردی برای مدیران، مربیان تربیتی و طراحان درسی پیشنهاد شده است.

کلیدواژه‌ها

هوش مصنوعی، امور تربیتی و آموزشی، تفکر انتقادی، اخلاق دیجیتال، پداگوژی نوین، تربیت تمام‌ساحتی.

اطلاعات نویسندگان

س

سحر رضائی

نویسنده مسئول
sasa@gmail.com
ف

فاطمه فلاحتداری

fateme.f@gmail.com
م

منیژه احمدی

ma.f@gmail.com
م

مژگان مهرگان

mos.f@gmail.com

استناد به این مقاله

رضائی، سحر ; فلاحتداری، فاطمه ; احمدی، منیژه ; مهرگان، مژگان.(1403).بازطراحی امور تربیتی و آموزشی در عصر هوش مصنوعی: واکاوی پداگوژیک، چالش‌های اخلاقی و راهبردهای پرورش تفکر انتقادی.مجله یافته های پیشروان علوم تربیتی و آموزشی1(13).