نقش آموزش مطالعات اجتماعی در توسعه سواد رسانه‌ای و تفکر انتقادی دانش‌آموزان

شماره مجله

دوره 3، شماره 5

تاریخ انتشار

01 مرداد 1405

زبان مقاله

فارسی

MDOI

MDOI-02-2026.0440

سال انتشار

1405

چکیده

گسترش فناوری‌های ارتباطی و رسانه‌های دیجیتال، دانش‌آموزان را با حجم گسترده‌ای از اطلاعات و پیام‌های رسانه‌ای مواجه کرده است؛ ازاین‌رو، برخورداری از سواد رسانه‌ای و تفکر انتقادی برای تحلیل، ارزیابی و استفاده آگاهانه از اطلاعات اهمیت ویژه‌ای دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش آموزش مطالعات اجتماعی در توسعه سواد رسانه‌ای و تفکر انتقادی دانش‌آموزان انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی ـ تحلیلی و مروری است و اطلاعات مورد نیاز با استفاده از منابع کتابخانه‌ای، پژوهش‌های داخلی و خارجی و مطالعات علمی مرتبط گردآوری و تحلیل شده است. یافته‌های پژوهش نشان داد که درس مطالعات اجتماعی به دلیل ارتباط مستقیم با موضوعاتی مانند جامعه، فرهنگ، تاریخ، شهروندی و مسائل اجتماعی، ظرفیت مناسبی برای تقویت مهارت‌های رسانه‌ای و تفکر انتقادی دانش‌آموزان دارد. همچنین، استفاده از روش‌های تدریس فعال مانند بحث گروهی، حل مسئله، تحلیل اخبار، بررسی اسناد، مقایسه منابع و پرسشگری می‌تواند توانایی دانش‌آموزان را در تشخیص اطلاعات نادرست، ارزیابی اعتبار منابع، شناسایی سوگیری‌ها، تحلیل پیام‌های رسانه‌ای و تصمیم‌گیری آگاهانه افزایش دهد. نتایج همچنین نشان داد که نقش معلم، کیفیت برنامه درسی، دسترسی به منابع آموزشی و آموزش مستمر مهارت‌های رسانه‌ای از عوامل مؤثر بر اثربخشی این فرایند هستند. در مجموع، تلفیق آموزش سواد رسانه‌ای و تفکر انتقادی با محتوای مطالعات اجتماعی می‌تواند زمینه تربیت دانش‌آموزانی آگاه، تحلیلگر، پرسشگر و مسئول را فراهم سازد و آنان را برای مواجهه مؤثر و آگاهانه با محیط پیچیده رسانه‌ای و اجتماعی آماده کند.