تکبر از دیدگاه آیات قرآن کریم و روایات معصومین علیه السلام

شماره مجله

دوره 3، شماره 6

تاریخ انتشار

01 شهریور 1405

زبان مقاله

فارسی

MDOI

MDOI-02-2026.0506

سال انتشار

1405

چکیده

تکبر از مهم‌ترین رذایل اخلاقی است که در آموزه‌های اسلامی به‌شدت مورد نکوهش قرار گرفته و می‌تواند آثار فردی، معنوی و اجتماعی گسترده‌ای داشته باشد. پژوهش حاضر با هدف بررسی تکبر از دیدگاه آیات قرآن کریم و روایات معصومین(ع) و با روش توصیفی ـ تحلیلی و رویکرد کتابخانه‌ای انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که تکبر در نگاه قرآن و روایات، نوعی خودبرتربینی و فاصله گرفتن از جایگاه واقعی انسان است که می‌تواند مانع پذیرش حق و موجب تحقیر دیگران شود. نمونه‌هایی مانند تکبر ابلیس، فرعون و قارون نشان‌دهنده پیامدهای منفی این صفت هستند. همچنین بررسی آموزه‌های اسلامی نشان می‌دهد که عواملی مانند خودشناسی، شکرگزاری، پذیرش حق، توجه به خداوند، احترام به دیگران و تقویت تواضع می‌توانند در مقابله با تکبر مؤثر باشند. بر این اساس، مبارزه با تکبر نه‌تنها موجب رشد اخلاقی و معنوی فرد می‌شود، بلکه می‌تواند به بهبود روابط اجتماعی و تقویت کرامت انسانی کمک کند.