شماره مجله
دوره 1، شماره 13
تاریخ انتشار
18 شهریور 1403
زبان مقاله
فارسی
MDOI
سال انتشار
1403
ورود شتابان سامانه‌های مبتنی بر هوش مصنوعی (AI)، آموزش عالی مهندسی را با چرخش پارادایمی بی‌سابقه‌ای روبه‌رو ساخته است. رشته‌های «مهندسی برق» به عنوان بستری عمیقاً محاسباتی، انتزاعی و قاعده‌مند، و «مهندسی معماری» به عنوان حوزه‌ای تلفیقی از فرم، ادراک زیبایی‌شناختی، خلاقیت بصری و فناوری ساخت، هر دو دستخوش دگردیسی‌های بنیادین در فرایندهای یاددهی-یادگیری، ارزشیابی و خلق محتوا شده‌اند. هدف این مقاله علمی-مروری، بازنگری انتقادی نقش و کارکرد فناوری‌های هوش مصنوعی در بازآفرینی کوریکولوم درسی، روش‌های تدریس و شیوه‌های سنجش در آموزش این دو رشته و تدوین چارچوب مفهومی تطبیقی است. روش پژوهش مبتنی بر مرور نظام‌مند روایتی با تحلیل و سنتز ۲۰ منبع معتبر و اصیل نمایه شده در پایگاه‌های علمی داخلی (۱۳۹۲ تا ۱۴۰۳) است. یافته‌ها نشان می‌دهد که هوش مصنوعی در مهندسی برق بیشتر در قالب «شبیه‌سازهای تطبیقی، آزمایشگاه‌های مجازی بازخورد‌محور و الگوریتم‌های تدریس خودکار ریاضیات مهندسی و تحلیل مدار» ظاهر شده و منجر به درک عمیق‌تر پدیده‌های غیرقابل‌رویت (میدان‌ها، سیگنال‌ها و سیستم‌های قدرت) می‌شود؛ در حالی که در معماری، ابزارهای زایشی (Generative AI) و الگوریتم‌های پارامتریک در نقش «دستیار سنتز ایده، مدلسازی زیست‌محیطی و کاوش در هندسه‌های پیچیده» به کار گرفته شده‌اند. این تحول، در کنار ارتقای سرعت تولید و بهره‌وری شناختی، چالش‌هایی نظیر «افول سواد تحلیل بنیادین و مهارت حل دستی مسئله در مهندسی برق» و «بحران اصالت طرح، تکرار کلیشه‌های زیباشناختی داده‌محور و زوال عاملیت طراح در معماری» را به همراه داشته است. در فرجام، راهکارهای اجرایی چندسطحی برای بازنگری در برنامه‌های درسی دانشگاهی پیشنهاد شده است.
صادقی، مجید ; امرایی، مریم.(1403).بازپیکربندی آموزش مهندسی در عصر هوشمندی: واکاوی تطبیقی کاربست و پیامدهای هوش مصنوعی در آموزش رشته‌های مهندسی برق و معماری.مجله یافته های پیشروان علوم تربیتی و آموزشی1(13).
