تاریخ انتشار: 1403
محل انتشار: مجله یافته های پیشروان علوم تربیتی و آموزشی
دوره 1، شماره 13
بازدید: 40
زبان: فارسی
ورود شتابان سامانه‌های مبتنی بر هوش مصنوعی (AI)، آموزش عالی مهندسی را با چرخش پارادایمی بی‌سابقه‌ای روبه‌رو ساخته است. رشته‌های «مهندسی برق» به عنوان بستری عمیقاً محاسباتی، انتزاعی و قاعده‌مند، و «مهندسی معماری» به عنوان حوزه‌ای تلفیقی از فرم، ادراک زیبایی‌شناختی، خلاقیت بصری و فناوری ساخت، هر دو دستخوش دگردیسی‌های بنیادین در فرایندهای یاددهی-یادگیری، ارزشیابی و خلق محتوا شده‌اند. هدف این مقاله علمی-مروری، بازنگری انتقادی نقش و کارکرد فناوری‌های هوش مصنوعی در بازآفرینی کوریکولوم درسی، روش‌های تدریس و شیوه‌های سنجش در آموزش این دو رشته و تدوین چارچوب مفهومی تطبیقی است. روش پژوهش مبتنی بر مرور نظام‌مند روایتی با تحلیل و سنتز ۲۰ منبع معتبر و اصیل نمایه شده در پایگاه‌های علمی داخلی (۱۳۹۲ تا ۱۴۰۳) است. یافته‌ها نشان می‌دهد که هوش مصنوعی در مهندسی برق بیشتر در قالب «شبیه‌سازهای تطبیقی، آزمایشگاه‌های مجازی بازخورد‌محور و الگوریتم‌های تدریس خودکار ریاضیات مهندسی و تحلیل مدار» ظاهر شده و منجر به درک عمیق‌تر پدیده‌های غیرقابل‌رویت (میدان‌ها، سیگنال‌ها و سیستم‌های قدرت) می‌شود؛ در حالی که در معماری، ابزارهای زایشی (Generative AI) و الگوریتم‌های پارامتریک در نقش «دستیار سنتز ایده، مدلسازی زیست‌محیطی و کاوش در هندسه‌های پیچیده» به کار گرفته شده‌اند. این تحول، در کنار ارتقای سرعت تولید و بهره‌وری شناختی، چالش‌هایی نظیر «افول سواد تحلیل بنیادین و مهارت حل دستی مسئله در مهندسی برق» و «بحران اصالت طرح، تکرار کلیشه‌های زیباشناختی داده‌محور و زوال عاملیت طراح در معماری» را به همراه داشته است. در فرجام، راهکارهای اجرایی چندسطحی برای بازنگری در برنامه‌های درسی دانشگاهی پیشنهاد شده است.
صادقی، مجید ; امرایی، مریم.(1403).بازپیکربندی آموزش مهندسی در عصر هوشمندی: واکاوی تطبیقی کاربست و پیامدهای هوش مصنوعی در آموزش رشته‌های مهندسی برق و معماری.مجله یافته های پیشروان علوم تربیتی و آموزشی1(13).