شماره مجله
دوره 3، شماره 6
تاریخ انتشار
01 شهریور 1405
زبان مقاله
فارسی
MDOI
سال انتشار
1405
مدیریت زمان در مدرسه معمولاً در قالب توصیه‌هایی مانند تنظیم جدول مطالعه، تعیین ساعت انجام تکالیف، اولویت‌بندی درس‌ها و پرهیز از اتلاف وقت مطرح می‌شود؛ اما چنین نگاهی، مسئله را به مجموعه‌ای از فنون برنامه‌ریزی تقلیل می‌دهد و از پرسش اساسی‌تری غفلت می‌کند: چگونه می‌توان دانش‌آموز را از مرحله‌ای که زمان او عمدتاً توسط مدرسه و خانواده سازمان‌دهی می‌شود، به مرحله‌ای رساند که بتواند زمان خود را به‌صورت آگاهانه، واقع‌بینانه و مستقل مدیریت کند؟ مقاله حاضر با رویکردی تحلیلی ـ مروری، نقش مدرسه را در شکل‌گیری عادت‌های زمانی و الگوهای پایدار برنامه‌ریزی بررسی می‌کند. در این رویکرد، مدیریت زمان صرفاً یک مهارت تحصیلی یا ابزاری برای افزایش نمره نیست، بلکه بخشی از فرایند رشد خودمدیریتی، مسئولیت‌پذیری، خودنظارتی و آمادگی برای زندگی مستقل تلقی می‌شود. استدلال اصلی مقاله آن است که مدرسه از طریق ساختار روزانه، برنامه هفتگی، زمان‌بندی تکالیف، ضرب‌الاجل‌ها، ارزشیابی، بازخورد معلم، فعالیت‌های گروهی و فرصت‌های انتخاب، به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم به دانش‌آموز می‌آموزد که زمان را چگونه ببیند و با آن چگونه رفتار کند. بنابراین، آموزش مدیریت زمان زمانی پایدار خواهد بود که از «دادن برنامه» به «آموزش فرایند برنامه‌ریزی» و سپس به «واگذاری تدریجی مسئولیت زمان» حرکت کند. بر این اساس، الگویی شش‌مرحله‌ای شامل آگاهی زمانی، برآورد زمان، اولویت‌بندی، اقدام، پایش و بازتنظیم پیشنهاد می‌شود. در این الگو، نقش مدرسه از کنترل‌کننده زمان به فراهم‌کننده موقعیت‌های تمرین و سپس تسهیل‌کننده خودمدیریتی تغییر می‌کند. همچنین نقش معلم، مشاور، خانواده، برنامه درسی و فناوری‌های دیجیتال در این فرایند تبیین شده و خطاهایی مانند برنامه‌های بیش‌ازحد فشرده، نظارت دائمی، تأکید افراطی بر بهره‌وری و یکسان‌سازی برنامه دانش‌آموزان مورد نقد قرار گرفته است. یافته‌های پژوهش‌های داخلی نیز نشان می‌دهد آموزش مدیریت زمان می‌تواند با متغیرهایی مانند درگیری تحصیلی، خلاقیت، خودراهبری و کیفیت آموزشی ارتباط داشته باشد. در نهایت، مقاله بر ضرورت تبدیل مدیریت زمان از یک موضوع توصیه‌ای به یک تجربه تربیتی مستمر در مدرسه تأکید می‌کند.
فرخ نژاد، راضیه ; پیرحیاتی، مهشید ; محسنیان، سمیرا ; شعبانپور، شهلا.(1405).از نظم بیرونی تا خودمدیریتی زمانی؛ نقش مدرسه در شکل‌گیری عادت‌های پایدار برنامه‌ریزی در زندگی دانش‌آموزان.مجله یافته های پیشروان علوم تربیتی و آموزشی3(6).
