تحلیل نقش برنامه‌های درسی هنرستان‌ها در پرورش وجدان کاری و تعهد حرفه‌ای هنرجویان: از مهارت‌آموزی کارگاهی تا فرهنگ کار


شماره مجله

دوره 3، شماره 6

تاریخ انتشار

01 شهریور 1405

زبان مقاله

فارسی

سال انتشار

1405

36 بازدید
0 دانلود
0 استناد

چکیده

پژوهش حاضر با رویکرد مروری نظام‌مند و تحلیلی-اسنادی، به بررسی نقش و جایگاه برنامه‌های درسی هنرستان‌های فنی و حرفه‌ای و کاردانش در شکل‌دهی و تعمیق «وجدان کاری» و «تعهد حرفه‌ای» هنرجویان می‌پردازد. گذار بنیادین آموزش‌های فنی و مهارتی در نظام نوین آموزشی ایران از رویکرد سنتی «محورِ فن‌ورزی صِرف» به الگوی «شایستگی‌محور»، ضرورتی انکارناپذیر در بازتعریف کارکرد کارگاه‌های مهارتی پدید آورده است. هدف این مقاله، تبیین زنجیره انتقال یادگیری از مهارت‌آموزی ابزارمحور تا درونی‌سازی فرهنگ کار، مسئولیت‌پذیری اخلاقی و الزامات اشتغال مولد در برنامه‌های درسی هنرستان‌ها است. در این راستا، با بهره‌گیری از چارچوب بازنگری روایتی-ترکیبی، متون نظری، اسناد تحولی بالادستی و پژوهش‌های اصیل حوزه آموزش‌های فنی و حرفه‌ای مورد واکاوی قرار گرفت. یافته‌های این مرور نشان می‌دهد که اگرچه کتب درسی حوزه شایستگی‌های غیرفنی (شامل الزامات محیط کار، اخلاق حرفه‌ای، کارگاه نوآوری و مدیریت تولید) بسترهای نظری مناسبی برای وجدان کاری تعریف کرده‌اند، اما تبدیل این مؤلفه‌ها به عمل فکورانه تا حد زیادی وابسته به «برنامه درسی پنهان»، «الگودهی رفتاری هنرآموزان در کارگاه»، «استانداردهای ایمنی و بهداشت صنعتی» و «مشارکت واقعی در موقعیت‌های کارآموزی» است. نبود اتصال ارگانیک میان سنجش مهارتی و ارزشیابی صفات اخلاق کاری، از آسیب‌های ساختاری شناسایی‌شده به شمار می‌رود. در نهایت، پیشنهادهای عملیاتی در سه سطح سیاست‌گذاری برنامه درسی، بازطراحی کارگاه‌های آموزشی هنرستان و ارتقای شایستگی‌های تربیتی هنرآموزان تدوین و ارائه شده است.

کلیدواژه‌ها

برنامه‌های درسی هنرستان، وجدان کاری، تعهد حرفه‌ای، شایستگی‌های غیرفنی، فرهنگ کار، آموزش کارگاهی

اطلاعات نویسندگان

ک

کمال نوزاد

نویسنده مسئول
kamal.n@gmail.com
ا

ایوب شکوهی نیا

ayob.sh@gmail.com

استناد به این مقاله

نوزاد، کمال ; شکوهی نیا، ایوب.(1405).تحلیل نقش برنامه‌های درسی هنرستان‌ها در پرورش وجدان کاری و تعهد حرفه‌ای هنرجویان: از مهارت‌آموزی کارگاهی تا فرهنگ کار.مجله یافته های پیشروان علوم تربیتی و آموزشی3(6).