شناسایی عوامل بازدارنده روانی-اجتماعی مشارکت دانش‌آموزان در کلاس‌های درس و ارائه راهکارهای مداخله‌ای

نویسندگان مقاله

چکیده

بسياري از روش هايي كه در آموزش مفاهيم درسي توسط معلمان مورد استفاده قرار مي گيردند مي توانند در آموزش مهارتهاي اجتماعي نيز بكار روند، روش هايي نظير ايفاي نقش، الگو سازي، فرصت سئوال، تمرين، سخنراني، توضيح، پرسش و پاسخ و غيره. اما همانطور كه در بحث آموزش مهارتهاي اجتماعي اشاره شد صرف آگاه كردن دانش آموزان از مهارتهاي مورد نياز آنها براي زندگي در دنياي واقعي كفايت نمي كند زيرا آگاهي بدون تمرين در موقعيت هاي واقعي زندگي، نتيجه مطلوب را به دنبال نخواهد داشت. بنابراين بايد روي آن دسته از روش هاي آموزشي تأكيد كرد كه ضمن دادن آگاهي به دانش آموزان در خصوص اهميت مهارتهاي اجتماعي مورد نياز زندگي، عملاً زمينه رشد مهارتهاي مذكور را فراهم سازد ( كرامتي، 1382). در روش‌هاي سنتي كه امروزه از آنها به عنوان روش‌هاي غيرفعال ياد مي‌شود. معلم نقش فعالي در جريان تدريس داشته، مطالب را بطور شفاهي در كلاس بيان نموده و دانش‌آموزان فقط بايد به صحبت‌هاي او گوش داده، مطالب مورد نظر را حفظ نمايند. در چنين شرايطي زمينه‌هاي لازم براي رشد اجتماعي شخصيت شاگردان فراهم نمي‌شود و حتي پيشرفت تحصيلي و رشد فكري شاگردان نيز از تأثيرات نامطلوب اين شرايط بي نصيب نمي‌ماند. به همين دليل امروزه موضوع روش‌هاي آموزشي فعال و يادگيرندگان فعال جايگاه ويژه‌اي در مباحث تربيتي پيدا كرده است. البته عوامل متعددي مانع رشد اجتماعي و پيشرفت تحصيلي دانش‌‌آموزان مي‌شود كه روش‌هاي آموزشي غيرفعال يكي از اين عوامل است (كرامتي 1381). از سويي مدارس امروز نياز به آموزش مهارتهاي اجتماعي را به دانش آموزان احساس مي كنند در حاليكه تعدادي از دانش آموزان به صورت طبيعي در مهارتهاي اجتماعي خوب و ماهر هستند، بسياري از بچه ها نياز به آموزش اين مهارتها دارند (هيل ،2000). يكي از روش هاي آموزشي فعالي كه امروزه مورد توجه صاحب نظران تعليم و تربيت مي باشد، يادگيري مشاركتي است. به نظر بسياري از محققان كاركردن گروهي همسالان براي كسب اهداف مشترك، تأثير نسبتاً زياد و معناداري روي خود پندارة و عزت نفس دانش آموزان در برابر تجارب فردي يا رقابتي دارد (زيسك ، 1998). واژگان کلیدی: دانش آموزان، یادگیری، عزت نفس