اثربخشی آموزش مهارت‌های اجتماعی بر افزایش همدلی و تاب‌آوری تیمی و کاهش قلدری دانش‌آموزان دارای اختلال نامنظمی خلقی اخلال‌گرایانه در شهرستان قروه

نویسندگان مقاله

چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی آموزش مهارت‌های اجتماعی بر همدلی، تاب‌آوری تیمی و رفتارهای قلدری در دانش‌آموزان مبتلا به اختلال نامنظمی خلقی اخلال‌گرایانه (DMDD) انجام شد. روش: طرح پژوهش نیمه‌آزمایشی با پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش‌آموزان دوره اول متوسطه مبتلا به DMDD شهرستان قروه در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ بود. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه قلدری پاتچین و هیندوجا(2011)، مقیاس همدلی جولیف و فارینگتون (2006) و پرسشنامه تاب‌آوری تیمی کارملی و همکاران (2013) بود. گروه آزمایش تحت ۱۰ جلسه ۹۰ دقیقه‌ای آموزش مهارت‌های اجتماعی قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. تحلیل داده‌ها با آزمون تحلیل کوواریانس در نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۷ انجام شد. یافته‌ها: نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که آموزش مهارت‌های اجتماعی تأثیر معناداری بر متغیرهای پژوهش داشته است؛ به طوری که این مداخله موجب افزایش معنادار همدلی و تاب‌آوری تیمی و همچنین کاهش معنادار رفتارهای قلدری در دانش‌آموزان گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل شد (p<0.001). نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های پژوهش، آموزش مهارت‌های اجتماعی با تقویت تعاملات سازنده و بهبود توانمندی‌های شناختی-هیجانی، رویکرد مداخله‌ای کارآمدی برای ارتقای انطباق‌پذیری تیمی و کاهش رفتارهای مقابله‌ای و قلدری در دانش‌آموزان مبتلا به DMDD به شمار می‌رود. واژگان كليدي: آموزش مهارت‌های اجتماعی، اختلال نامنظمی خلقی اخلال‌گرایانه، همدلی، تاب‌آوری تیمی، قلدری.