بررسی نقش مشاوره گروهی در افزایش انگیزش تحصیلی و احساس تعلق به مدرسه در میان دانش‌آموزان نوجوان

بررسی نقش مشاوره گروهی در افزایش انگیزش تحصیلی و احساس تعلق به مدرسه در میان دانش‌آموزان نوجوان

دانلود مقاله

دانلود PDF مقاله

PDF · 317.1 KB

تاریخ انتشار: 1404

محل انتشار: مجله یافته های پیشروان علوم تربیتی و آموزشی

دوره 2، شماره 13

بازدید: 14

زبان: فارسی

بررسی نقش مشاوره گروهی در افزایش انگیزش تحصیلی و احساس تعلق به مدرسه در میان دانش‌آموزان نوجوان

نویسندگان مقاله

چکیده

مشاوره گروهی به‌عنوان یکی از رویکردهای مؤثر در حمایت از رشد عاطفی، اجتماعی و تحصیلی نوجوانان، جایگاه ویژه‌ای در نظام‌های آموزشی یافته است. دوره نوجوانی با تغییرات گسترده شناختی، هیجانی و هویتی همراه است و این تحولات بر نحوه تجربه‌کردن مدرسه و تعامل با محیط آموزشی تأثیر مستقیم می‌گذارد. در چنین فضایی، انگیزش تحصیلی و احساس تعلق به مدرسه دو مؤلفه اساسی به‌شمار می‌آیند که می‌توانند کیفیت یادگیری، مشارکت دانش‌آموز در فعالیت‌های آموزشی و سازگاری او با محیط مدرسه را تعیین کنند. در سال‌های اخیر، مشاوره گروهی به دلیل ماهیت تعاملی و حمایتی خود به‌عنوان یکی از روش‌های کارآمد برای ارتقای انگیزش و تعلق در میان دانش‌آموزان معرفی شده است. این رویکرد با فراهم‌کردن فضایی امن برای ابراز احساسات، تبادل تجربه‌ها و یادگیری از همسالان، به نوجوانان کمک می‌کند تا چالش‌های تحصیلی خود را بهتر درک و مدیریت کنند. تجربه‌های مشترک در گروه، بازخوردهای سازنده، مشاهده الگوهای موفق و ایجاد حس همدلی از جمله عواملی هستند که موجب تقویت باورهای تحصیلی و افزایش اشتیاق برای یادگیری می‌شوند. مشارکت در فعالیت‌های گروهی باعث شکل‌گیری روابط مثبت با همسالان و افزایش حس دیده‌شدن و پذیرفته‌شدن می‌شود که این امر خود یکی از مبانی ایجاد احساس تعلق به مدرسه است. استفاده از تکنیک‌های شناختی رفتاری در جلسات گروهی نقش مهمی در بازسازی نگرش‌های تحصیلی و کاهش اضطراب تحصیلی ایفا می‌کند. نوجوانان در این جلسات می‌آموزند افکار ناکارآمد خود را شناسایی کرده و با راهبردهای شناختی و رفتاری سالم‌تری جایگزین کنند. کاهش اضطراب، افزایش خودکارآمدی، تنظیم بهتر هیجانات و تقویت مهارت‌های ارتباطی از پیامدهای مهم این فرایند است. این عوامل نه‌تنها عملکرد تحصیلی را بهبود می‌بخشند، بلکه به‌طور غیرمستقیم احساس پیوند دانش‌آموز با محیط مدرسه را نیز تقویت می‌کنند.

Abstract

مشاوره گروهی به‌عنوان یکی از رویکردهای مؤثر در حمایت از رشد عاطفی، اجتماعی و تحصیلی نوجوانان، جایگاه ویژه‌ای در نظام‌های آموزشی یافته است. دوره نوجوانی با تغییرات گسترده شناختی، هیجانی و هویتی همراه است و این تحولات بر نحوه تجربه‌کردن مدرسه و تعامل با محیط آموزشی تأثیر مستقیم می‌گذارد. در چنین فضایی، انگیزش تحصیلی و احساس تعلق به مدرسه دو مؤلفه اساسی به‌شمار می‌آیند که می‌توانند کیفیت یادگیری، مشارکت دانش‌آموز در فعالیت‌های آموزشی و سازگاری او با محیط مدرسه را تعیین کنند. در سال‌های اخیر، مشاوره گروهی به دلیل ماهیت تعاملی و حمایتی خود به‌عنوان یکی از روش‌های کارآمد برای ارتقای انگیزش و تعلق در میان دانش‌آموزان معرفی شده است. این رویکرد با فراهم‌کردن فضایی امن برای ابراز احساسات، تبادل تجربه‌ها و یادگیری از همسالان، به نوجوانان کمک می‌کند تا چالش‌های تحصیلی خود را بهتر درک و مدیریت کنند. تجربه‌های مشترک در گروه، بازخوردهای سازنده، مشاهده الگوهای موفق و ایجاد حس همدلی از جمله عواملی هستند که موجب تقویت باورهای تحصیلی و افزایش اشتیاق برای یادگیری می‌شوند. مشارکت در فعالیت‌های گروهی باعث شکل‌گیری روابط مثبت با همسالان و افزایش حس دیده‌شدن و پذیرفته‌شدن می‌شود که این امر خود یکی از مبانی ایجاد احساس تعلق به مدرسه است. استفاده از تکنیک‌های شناختی رفتاری در جلسات گروهی نقش مهمی در بازسازی نگرش‌های تحصیلی و کاهش اضطراب تحصیلی ایفا می‌کند. نوجوانان در این جلسات می‌آموزند افکار ناکارآمد خود را شناسایی کرده و با راهبردهای شناختی و رفتاری سالم‌تری جایگزین کنند. کاهش اضطراب، افزایش خودکارآمدی، تنظیم بهتر هیجانات و تقویت مهارت‌های ارتباطی از پیامدهای مهم این فرایند است. این عوامل نه‌تنها عملکرد تحصیلی را بهبود می‌بخشند، بلکه به‌طور غیرمستقیم احساس پیوند دانش‌آموز با محیط مدرسه را نیز تقویت می‌کنند.

کلیدواژه‌ها

مشاوره گروهی، انگیزش تحصیلی، احساس تعلق، مدرسه، دانش‌آموزان، نوجوان
مشاوره گروهی، انگیزش تحصیلی، احساس تعلق، مدرسه، دانش‌آموزان، نوجوان

اطلاعات و ابزارهای مقاله

لینک ثابت:
https://minare.ir/articles/journal/MDOI-02-2026.0052
تاریخ نمایه‌سازی: 07 تیر 1405

استناد به این مقاله

بلوطی دهکردی، زهرا.(1404).بررسی نقش مشاوره گروهی در افزایش انگیزش تحصیلی و احساس تعلق به مدرسه در میان دانش‌آموزان نوجوان.مجله یافته های پیشروان علوم تربیتی و آموزشی2(13).