واکاوی مقایسه‌ای اثربخشی متون نظم و نثر فارسی بر بهبود مهارت‌های خوانداری و درک مطلب دانش‌آموزان (مطالعه شبه‌تجربی در آموزش و پرورش استان فارس)

دانلود مقاله

دانلود PDF مقاله

PDF · 422.5 KB

تاریخ انتشار: 1405

محل انتشار: مجله یافته های پیشروان علوم تربیتی و آموزشی

دوره 3، شماره 4

بازدید: 43

زبان: فارسی

واکاوی مقایسه‌ای اثربخشی متون نظم و نثر فارسی بر بهبود مهارت‌های خوانداری و درک مطلب دانش‌آموزان (مطالعه شبه‌تجربی در آموزش و پرورش استان فارس)

نویسندگان مقاله

چکیده

هدف از پژوهش حاضر، مقایسه تطبیقی اثربخشی تدریس بر پایه متون نظم (شعر و متون منظوم تعلیمی) در برابر متون نثر ادبی (داستان‌های کوتاه و حکایات ساده‌شده) بر توسعه مهارت‌های زبانی و سطح درک مطلب دانش‌آموزان استان فارس در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ بود. روش پژوهش از نوع شبه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش‌آموزان متوسطه اول استان فارس بود که از میان آن‌ها، با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای، تعداد ۶۰ دانش‌آموز انتخاب و در سه گروه ۲۰ نفره (گروه آزمایش اول: آموزش مبتنی بر نظم، گروه آزمایش دوم: آموزش مبتنی بر نثر، گروه کنترل: آموزش سنتی) جای‌دهی شدند. ابزار گردآوری داده‌ها، آزمون محقق‌ساخته درک مطلب خوانداری (بر اساس آزمون پرلز) و سنجش مهارت‌های زبانی بود که روایی آن توسط متخصصان علوم تربیتی و ادبیات تایید شد و پایایی آن از طریق کوادر-ریچاردسون به دست آمد. مداخله آموزشی در گروه‌های آزمایش به مدت ۱۰ جلسه ۴۵ دقیقه‌ای اعمال گردید. تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری (MANCOVA) انجام شد. یافته‌ها که به صورت تحلیل درون‌متنی ارائه شده است، نشان داد که هر دو روش استفاده از نظم و نثر ادبی باعث بهبود معنادار مهارت‌های زبانی و درک مطلب دانش‌آموزان نسبت به گروه کنترل شدند. با این حال، مقایسه میانگین‌ها مشخص ساخت که متون نثر ادبی در تقویت مولفه‌های استنباط و درک صریح متن اثربخش‌تر بوده، در حالی که متون نظم در بازشناسی واژگان، افزایش دایره لغات عاطفی و حفظ اصطلاحات کارآمدی بیشتری نشان دادند. بر این اساس پیشنهاد می‌شود معلمان در طراحی آموزشی خود از تلفیق هدفمند هر دو ساختار زبانی بهره گیرند.

کلیدواژه‌ها

ادبیات نوجوان، درک مطلب، مهارت‌های زبانی، متون نظم، متون نثر، آموزش زبان فارسی.

اطلاعات و ابزارهای مقاله

لینک ثابت:
https://minare.ir/articles/journal/MDOI-02-2026.0215
تاریخ نمایه‌سازی: 11 مرداد 1405

استناد به این مقاله

اتباعی، نازیلا.(1405).واکاوی مقایسه‌ای اثربخشی متون نظم و نثر فارسی بر بهبود مهارت‌های خوانداری و درک مطلب دانش‌آموزان (مطالعه شبه‌تجربی در آموزش و پرورش استان فارس).مجله یافته های پیشروان علوم تربیتی و آموزشی3(4).