از انگیزه تا موفقیت؛ نقش عوامل فردی و محیط مدرسه در پیشگیری از افت تحصیلی دانش‌آموزان

افت تحصیلی به عنوان یکی از چالش‌های بنیادین در نظام‌های آموزشی، نه‌تنها اتلاف منابع اقتصادی و انسانی را به همراه دارد، بلکه به تضعیف سلامت روان و فرسایش هویت تحصیلی دانش‌آموزان می‌انجامد. پژوهش حاضر با هدف تبیین جامع پیوستار انگیزه تا موفقیت، به بررسی نقش هم‌افزای متغیرهای درون‌فردی و عوامل ساختاری و تعاملی محیط مدرسه در پیشگیری از افت تحصیلی می‌پردازد. روش‌شناسی این مطالعه از نوع توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر سنتزپژوهی نظریه‌های نوین یادگیری و خودتعیین‌گری است. در بخش عوامل فردی، یافته‌ها نشان می‌دهند که سازه‌هایی همچون خودکارآمدی تحصیلی، تاب‌آوری تحصیلی، انگیزه درونی، جهت‌گیری هدف (به‌ویژه اهداف تسلط‌گرا) و مهارت‌های یادگیری خودتنظیمی، به عنوان ضربه‌گیرهای روانی عمل کرده و دانش‌آموز را در مواجهه با چالش‌های یادگیری توانمند می‌سازند. با این حال، ظرفیت‌های فردی یادگیرنده در خلاء شکوفا نمی‌شوند، بلکه به شدت تحت تأثیر بوم‌شناختی قرار دارند که توسط مدرسه بازنمایی می‌شود

Academic failure, as one of the fundamental challenges in educational systems, not only entails a waste of economic and human resources, but also leads to the weakening of mental health and the erosion of students' academic identity. The present study, with the aim of comprehensively explaining the continuum from motivation to success, examines the synergistic role of intrapersonal variables and structural and interactive factors of the school environment in preventing academic failure. The methodology of this study is descriptive-analytical and based on the synthesis of modern theories of learning and self-determination. In the area of ​​individual factors, the findings show that constructs such as academic self-efficacy, academic resilience, intrinsic motivation, goal orientation (especially mastery goals), and self-regulated learning skills act as psychological shock absorbers and empower students in facing learning challenges. However, the individual capacities of the learner do not flourish in a vacuum, but are strongly influenced by the ecology represented by the school.