بررسی رابطه سوءمصرف شبکه های اجتماعی و کاهش تمرکز شناختی وافت عملکرد تحصیلی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه سوءمصرف شبکه‌های اجتماعی با کاهش تمرکز شناختی و افت عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان انجام شده است. روش پژوهش از نظر هدف کاربردی و از حیث روش گردآوری داده‌ها توصیفی‌تحلیلی و از نوع همبستگی است که در آن جامعه آماری شامل دانش‌آموزان مقطع متوسطه شهرستان تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ بود و نمونه‌ای به حجم ۳۸۴ نفر بر اساس فرمول کوکران و به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب شد. ابزار سنجش پژوهش شامل پرسشنامه استاندارد سوءمصرف شبکه‌های اجتماعی، آزمون تمرکز شناختی و معدل تحصیلی دانش‌آموزان به عنوان شاخص عملکرد تحصیلی بود که روایی و پایایی آن‌ها به تایید رسید. مدل تحلیل مطالب و داده‌ها با استفاده از آزمون‌های آماری ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه به کمک نرم‌افزار آماری انجام گرفت. یافته‌های پژوهش نشان داد که رابطه معنادار و معکوسی بین میزان سوءمصرف شبکه‌های اجتماعی با تمرکز شناختی و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان وجود دارد و این متغیرها را پیش‌بینی می‌کند. نتایج بدست آمده حاکی از آن است که افزایش ساعات حضور غیرهدفمند در فضاهای مجازی منجر به تضعیف سیستم توجه و تمرکز شناختی شده و در نهایت با کاهش کیفیت مطالعه، افت شدید عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان را به دنبال دارد؛ لذا توجه به آموزش سواد رسانه‌ای در مدارس جهت پیشگیری از آسیب‌های تحصیلی ضروری است.

The present study was conducted with the aim of investigating the relationship between social media abuse and decreased cognitive focus and academic performance of students. The research method is applied in terms of purpose and descriptive-analytical and correlational in terms of data collection method, in which the statistical population included high school students in Tehran in the academic year 1404-1405, and a sample of 384 people was selected based on the Cochran formula and cluster random sampling method. The research measurement tools included the standard questionnaire on social media abuse, cognitive focus test, and students' grade point average as an indicator of academic performance, whose validity and reliability were confirmed. The data and content analysis model was performed using Pearson's correlation coefficient and multiple regression analysis statistical tests with the help of statistical software. The research findings showed that there is a significant and inverse relationship between the amount of social media abuse and cognitive focus and academic performance of students, and these variables predict these variables. The results indicate that increasing the number of hours spent untargeted in virtual spaces leads to a weakening of the cognitive attention and concentration system, and ultimately leads to a sharp decline in students' academic performance by reducing the quality of study; therefore, it is necessary to pay attention to media literacy education in schools to prevent academic harm.