بررسی تأثیر نگرش به آینده تحصیلی و شغلی بر قابلیت کارآفرینی با نقش واسطه‌ای انعطاف‌پذیری شناختی در بین هنرجویان پسر هنرستان‌های فنی و حرفه‌ای ناحیه چهار آموزش و پرورش شهر شیراز

پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر نگرش به آینده تحصیلی و شغلی بر قابلیت کارآفرینی با نقش واسطه‌ای انعطاف‌پذیری شناختی در بین هنرجویان پسر هنرستان‌های فنی و حرفه‌ای ناحیه چهار آموزش و پرورش شهر شیراز انجام شد. جامعه آماری این پژوهش را هنرجویان 5 هنرستان فنی و حرفه‌ای ناحیه چهار آموزش و پرورش شهر شیراز در سال تحصیلی 1400-1401 تشکیل می‌دهند که از میان آنان، با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی، تعداد 250 نفر بر اساس جدول دمورگان انتخاب شدند. برای گردآوری داده‌ها از ترکیب سه پرسشنامه استفاده شد: پرسشنامه انعطاف‌پذیری شناختی دنیس و وندروال (2010)، پرسشنامه سنجش قابلیت‌های کارآفرینی زندی (1392) شامل 6 مؤلفه توفیق‌طلبی، استقلال‌طلبی، گرایش به خلاقیت، ریسک‌پذیری، کنترل درونی و تحمل ابهام، و پرسشنامه نگرش به تحصیل و آینده شغلی تارویردی‌زاده و همکاران (1396). روش‌های تجزیه و تحلیل داده‌ها شامل شاخص‌های آمار استنباطی، ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر بود که با استفاده از مدل معادلات ساختاری انجام شد. یافته‌های پژوهش در خصوص اثر مستقیم متغیرها نشان داد که سطح معناداری علاقه به رشته تحصیلی بر قابلیت کارآفرینی و نیز بر تمامی مؤلفه‌های انعطاف‌پذیری شناختی، به‌جز توانایی درک چندین توجیه، و همچنین اثر آینده شغلی بر قابلیت کارآفرینی و اثر برنامه‌ریزی شغلی بر تمامی مؤلفه‌های انعطاف‌پذیری شناختی و قابلیت کارآفرینی، مورد تأیید قرار گرفته است. در خصوص اثرات غیرمستقیم نیز، معناداری علاقه به رشته تحصیلی و برنامه‌ریزی شغلی بر قابلیت کارآفرینی مورد تأیید قرار گرفت؛ اما اثر آینده شغلی بر قابلیت کارآفرینی تأیید نشد. از جمله مهم‌ترین پیشنهادهایی که می‌توان برای بهبود شرایط موجود در جامعه آماری ارائه کرد عبارت‌اند از: تقویت بنیه علمی و تجربی هنرجویان از طریق اعزام به دوره‌های پیشرفته مشاوره تحصیلی، آشنا کردن هنرجویان با موضوعاتی همچون اضطراب، استرس، مدیریت زمان و مؤلفه‌های انعطاف‌پذیری شناختی مانند درک موقعیت‌ها و ابراز توانایی هنگام مواجهه با موقعیت‌های دشوار. همچنین تقویت مؤلفه‌هایی همچون استقلال‌طلبی و کنترل درونی در جامعه آماری پیشنهاد می‌شود