تاریخ انتشار: 1405
محل انتشار: مجله یافته های پیشروان علوم تربیتی و آموزشی
دوره 3، شماره 6
بازدید: 113
زبان: فارسی
بحران هویت و گسست نسلی در میان نوجوانان، یکی از چالش‌های بنیادین نظام‌های تربیتی معاصر در مواجهه با پیامدهای همگون‌ساز جهانی‌شدن و توسعه بی‌رویه رسانه‌های فراملی به شمار می‌رود. هدف بنیادین پژوهش حاضر، تبیین و بازشناسی نظام‌مند نقش شاهنامه فردوسی به‌مثابه سند بنیادین خودآگاهی تاریخی و بوطیقای ملی، در بازتولید و آموزش مؤلفه‌های هویت ایرانی به جامعه نوجوانان است. این پژوهش با اتخاذ رهیافت کیفی و با کاربست روش تحقیق اسنادی و توصیفی–تحلیلی، به بازخوانی دلالت‌های هویتی نهفته در شاهنامه با تکیه بر نظریه‌های جامعه‌شناختی بازتولید فرهنگی و الگوهای روانشناختی تکوین هویت پرداخته است.جامعه تحلیل شامل کلان‌متن حماسه ملی ایران و پیکره‌ای از پژوهش‌های معتبر انتشاریافته در پایگاه‌های استنادی ملی (مگیران، پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی، پرتال جامع علوم انسانی و نورمگز) و بین‌المللی است. یافته‌های مستخرج از واکاوی ساختار نمادین و روایی شاهنامه بیانگر آن است که این شاهکار حکمی–ادبی از طریق چهار کلان‌مؤلفه بنیادین، مشتمل بر: «استحکام‌بخشی به هویت زبانی و پیوستگی نمادین واژگانی»، «تثبیت جغرافیای فراگیر تاریخی و مفهوم فرهمندی مام‌میهن»، «ترسیم الگوهای اخلاق‌محور پهلوانی در برابر انحراف‌های فردی و اجتماعی» و «نهادینه‌سازی امید تاریخی و عدالت‌خواهی اسطوره‌ای»، سازوکاری پایدار برای گذار موفق نوجوانان از بحران تعلیق هویتی و ادغام منسجم خودآگاهی ملی فراهم می‌آورد. همچنین نتایج نشان می‌دهد که تقلیل آموزش شاهنامه به رویکردهای صرفاً دستورزبانی و حذف لایه‌های زیباشناختی، کنش‌محور و نمایشی، مانع از درونی‌سازی مفاهیم تمدنی در اذهان نوجوانان می‌گردد. بر این اساس، بازطراحی بسته‌های یادگیری بر مدار روایت‌پژوهی کهن‌الگویی، اقتباس‌های خلاق چندرسانه‌ای و کاربست خرد عملی شاهنامه در قالب برنامه‌های درسی تلفیقی، ضرورتی راهبردی برای بازتولید پایدار هویت ایرانی در میان نوجوانان محسوب می‌شود
محمدی، لیلا ; ملامحمدی، فاطمه.(1405).نقش شاهنامه فردوسی در آموزش هویت ایرانی به نوجوانان.مجله یافته های پیشروان علوم تربیتی و آموزشی3(6).