بررسی آثار و نتایج به‌کارگیری نظریه یادگیری اکتشافی در فرایند یاددهی و یادگیری کلاسی

An Examination of the Effects and Outcomes of Applying Discovery Learning Theory in the Classroom Teaching-Learning Process

شماره مجله

دوره 3، شماره 3

تاریخ انتشار

01 خرداد 1405

زبان مقاله

فارسی

MDOI

MDOI-02-2026.0106

سال انتشار

1405

چکیده

یادگیری اکتشافی به‌عنوان یکی از رویکردهای مهم در نظریه‌های یادگیری، بر مشارکت فعال یادگیرنده در کشف مفاهیم، روابط و راه‌حل‌ها تأکید دارد و در برابر آموزش‌های مبتنی بر انتقال مستقیم محتوا، نقش برجسته‌تری برای تجربه، جست‌وجو، پرسش‌گری و حل مسئله قائل است. پژوهش حاضر با هدف بررسی آثار و نتایج به‌کارگیری نظریه یادگیری اکتشافی در فرایند یاددهی–یادگیری کلاسی انجام شده است. این مطالعه با رویکرد مروری و با تکیه بر منابع کتابخانه‌ای، به تحلیل مبانی نظری، ابعاد کاربردی و پیامدهای آموزشی این نظریه در محیط کلاس درس می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که استفاده از یادگیری اکتشافی می‌تواند به تعمیق یادگیری، افزایش انگیزش تحصیلی، تقویت تفکر انتقادی، پرورش خلاقیت، ارتقای توانایی حل مسئله و افزایش مشارکت فعال دانش‌آموزان منجر شود. همچنین این رویکرد زمینه را برای یادگیری معنادار و پایدارتر فراهم می‌سازد و به دانش‌آموزان کمک می‌کند تا دانش را به‌صورت فعال بازسازی کنند. با این حال، اجرای این نظریه در کلاس درس با چالش‌هایی مانند محدودیت زمان، تراکم محتوای درسی، تفاوت‌های فردی یادگیرندگان، کمبود امکانات آموزشی و آمادگی ناکافی برخی معلمان روبه‌رو است. در مجموع، نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که یادگیری اکتشافی، در صورت طراحی مناسب و اجرای هدفمند، می‌تواند به‌عنوان رویکردی اثربخش در بهبود کیفیت فرایند یاددهی–یادگیری کلاسی مورد استفاده قرار گیرد.

Abstract

As a significant approach within learning theories, discovery learning emphasizes the learner's active participation in discovering concepts, relationships, and solutions; it prioritizes experience, exploration, inquiry, and problem-solving over instruction based on the direct transmission of content. The present research aims to examine the effects and outcomes of applying discovery learning theory within the classroom teaching-learning process. Adopting a review approach and relying on library-based sources, this study analyzes the theoretical foundations, practical dimensions, and educational implications of this theory in the classroom setting. Findings indicate that the use of discovery learning can lead to deeper learning, increased academic motivation, strengthened critical thinking, fostered creativity, enhanced problem-solving skills, and greater active student participation. Furthermore, this approach paves the way for meaningful and more enduring learning, helping students actively reconstruct knowledge. However, implementing this theory in the classroom faces challenges such as time constraints, a heavy curriculum load, individual learner differences, a lack of educational resources, and the insufficient preparedness of some teachers. Overall, the results of this study indicate that discovery learning, when appropriately designed and purposefully implemented, can serve as an effective approach for enhancing the quality of the classroom teaching-learning process.